ABD ve İran arasında 60 günlük mutabakat zaptı yolda
Washington ile Tahran arasındaki nükleer müzakerelerde kritik bir aşamaya gelindi. ABD merkezli haber kaynaklarına göre, taraflar 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde çalışıyor. Bu süreçte İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesi ve nükleer faaliyetlerini askıya alması bekleniyor. Karşılığında ABD'nin petrol yaptırımlarını geçici olarak kaldırması ve İran'ın dondurulmuş fonlarını serbest bırakması öngörülüyor.
Uranyum stoku ve nükleer taahhütler
The New York Times gazetesinin üst düzey ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre, İran elindeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmeyi kabul etti. Ancak uranyumun ülkeden nasıl çıkarılacağına dair henüz kesin bir yöntem belirlenmedi. Yetkililer, İran'ın bu konuda genel bir taahhütte bulunduğunu, teknik detayların anlaşma sonrası müzakerelerde netleşeceğini belirtti. İran makamları ise bu iddiayı henüz doğrulamadı.
Mutabakat zaptının detayları
İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, mutabakat zaptına ilişkin detayları paylaştı. Haberde, İran'a yönelik petrol yaptırımlarının petrokimya ürünlerini de kapsayacak şekilde müzakere süreci boyunca geçici olarak askıya alınmasına dair bir maddenin bulunabileceği ifade edildi. Ayrıca metinde, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi ve İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını durdurması yer alıyor. İran yakınlarındaki ABD askeri güçlerinin geri çekilmesi de mutabakatın bir parçası olarak kaydedildi.
Axios'a konuşan ABD'li yetkililer, taslak anlaşmaya göre 60 günlük süreçte Hürmüz Boğazı'nın gemi geçişine açık olacağını, İran'ın boğaza döşediği mayınları temizleyeceğini ve gemilerin serbest geçişine izin vereceğini iddia etti. Buna karşılık ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldıracağı ve Tahran'ın petrol satışlarını serbestçe yapabilmesi için yaptırım muafiyetleri sağlayacağı belirtildi. ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşmadaki temel yaklaşımının 'performans karşılığında rahatlama' olduğu vurgulandı.
Pakistan arabuluculuğu ve yeni müzakere turu
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Trump'ı barış çabaları için tebrik etti. Şerif, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir'in bu görüşmelerde ülkesini temsil ettiğini belirterek, 'Pakistan barış çabalarını en içten şekilde sürdürecek. Görüşmelerin bir sonraki turuna çok yakında ev sahipliği yapmayı umuyoruz' ifadelerini kullandı.
İran'ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Amiri Moghadam da Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Naqvi'nin Tahran ziyaretinin ardından yaptığı değerlendirmede, 'Temkinli bir iyimserlikle söyleyebiliriz ki, karşı tarafın da gerekli bağlılığı göstermesi halinde olumlu bir ilerleme şekilleniyor' dedi.
İsrail'den endişe ve acil toplantı
İsrail, ABD ile İran arasında olası bir geçici anlaşmadan endişe duyuyor. Haaretz gazetesinin haberine göre, İsrail, İran'ın nükleer programıyla ilgili temel meseleleri ele almayan bir anlaşma olasılığından tedirgin. İsrail güvenlik birimleri, İran'ın ABD'yi oyaladığına ve kapsamlı bir anlaşma şansının düşük olduğuna inanıyor.
Kanal 12 televizyonunun haberinde, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun, ABD ile İran müzakerelerindeki gelişmelerin ardından koalisyon hükümetini oluşturan parti liderleri ve üst düzey güvenlik yetkilileriyle acil toplantı yapacağı bildirildi. Ayrıca Netanyahu'nun, Trump ile olası anlaşmayı ele almak üzere bir telefon görüşmesi gerçekleştireceği kaydedildi.
Trump: 'Anlaşma büyük oranda müzakere edildi'
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, 'ABD, İran ve listede yer alan diğer ülkeler arasında, nihai hale getirilmek üzere büyük ölçüde bir anlaşma müzakere edildi' ifadesini kullandı. Trump, anlaşmanın son unsurları ve detaylarının tartışıldığını ve kısa süre içinde duyurulacağını belirterek, 'Anlaşmanın diğer unsurlarına ek olarak, Hürmüz Boğazı da açılacak' dedi.
İran Devrim Muhafızları'ndan açıklama
İran Devrim Muhafızları Ordusu, yayımladığı bildiride, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların bir 'hibrit savaş' olduğunu ancak halkın desteğiyle İran Silahlı Kuvvetleri'nin düşmanın hedeflerine ulaşmasını engellediğini ifade etti. Bildiride, 'Basiretli İran milleti, müzakere koşullarında da düşmanın planlarını etkisiz hale getirecek ve boşa çıkaracaktır' denildi. Ayrıca İran'a yönelik olası yeni saldırıların 'bölge dışına taşacağı ve yıkıcı sonuçlar doğuracağı' uyarısı yapıldı.
Lübnan'da saldırılar sürüyor
İsrail ordusu, 17 Nisan'da yürürlüğe giren ve 45 gün uzatılan ateşkese rağmen Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor. Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail'e ait İHA'lar Nebatiye ve çevresine saldırılar düzenledi. Saldırılarda belediye çalışanı Muhammed el-Cevad Fadi Bitar ile Suriye uyruklu bir kişi hayatını kaybetti, 3 kişi yaralandı. İsrail savaş uçakları da çeşitli beldelere hava saldırıları düzenledi.
