ABD ile İran arasında 28 Şubat'ta başlayan ve 8 Nisan'da ateşkes sürecine giren savaşın sonlanması için müzakereler devam ederken, dün kritik gelişmeler yaşandı. Sabah saatlerinde ABD'nin saldırılara yeniden başlama ihtimalinin güçlendiği bildirilirken, akşam saatlerinde hem arabulucu Pakistan hem de savaşan taraflar ABD ve İran'dan olumlu açıklamalar geldi.
Uranyum çıkmazı
Müzakerelerin, Tahran yönetiminin zenginleştirilmiş uranyumu muhafaza etmekte ısrarcı olması nedeniyle çıkmaza girdiği öne sürülüyor. ABD Başkanı Donald Trump, yaşanan gelişmeler üzerine oğlu Don Trump Jr'ın düğününe katılmadan Washington'a dönerek durumu değerlendirmek üzere güvenlik ekibiyle toplantı yaptı. Trump, İran'a yönelik tehditlerini sürdürürken, yardımcısı Dan Scavino Jr, sosyal medya hesabından B2 bombardıman uçağına ait görüntüleri yayınlayarak tehdidi üst perdeye taşıdı.
İran'ı ABD bayrağına boyadı
Trump, dün sosyal medyadan yaptığı açıklamada, oğlu Don Trump Jr'ın düğününe katılamayacağını belirterek, "Hükümet şartları ve ABD'ye olan sevgim buna izin vermiyor. Bu önemli dönemde Washington D.C.'de, Beyaz Saray'da kalmamın önemli olduğunu düşünüyorum. Don ve Bettina'yı tebrik ederim" ifadelerini kullandı. Axios'un verdiği bilgiye göre Trump, Washington'da üst düzey ulusal güvenlik yetkilileriyle toplantı gerçekleştirdi. İran'la yürütülen müzakerelerin masaya yatırıldığı toplantıya ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Savunma Bakanı Pete Hegseth, CIA Direktörü John Ratcliffe ve Trump'ın Özel Kalemi Susie Wiles da katıldı. Trump toplantı sonrası "Amerika'nın Ortadoğusu?" ifadesiyle paylaştığı Ortadoğu haritasında İran'ı ABD bayrağıyla boyanmış şekilde gösterdi.
Hafta sonu saldırı ihtimali gündeme geldi
ABD'de yayın yapan CBS News çarpıcı bir iddiayı gündeme taşıdı. Hükümet kaynaklarına dayandırılan habere göre, Trump'ın İran'a karşı yeni bir saldırı dalgası başlatmaya hazırlandığı iddia edildi. Trump'ın hafta sonu boyunca Beyaz Saray'da kalacağı ve bu yüzden oğlunun düğününe katılmadığı belirtilen haberde, bazı Amerikan askeri personeli ve istihbarat teşkilatı mensuplarının hafta sonu planlarını iptal ettikleri aktarıldı. Buna rağmen Trump'ın olası yeni saldırı dalgası konusunda kesin kararı vermediği kaydedildi. Bu arada, Trump'ın yardımcılarından Dan Scavino Jr, sosyal medya aracılığıyla B2 bombardıman uçağı görüntülerini yorumsuz olarak paylaştı. ABD, Haziran 2025'te İran'a yönelik düzenlenen saldırılarda B2 uçaklarıyla İran'ın nükleer tesislerine bombardımanlar düzenlemişti. Bu bombardımanlar öncesinde de Scavino benzer bir şekilde B2 bombardıman uçaklarına ait görüntüleri sosyal medyada paylaşmıştı.
İsrail ordusu alarmda
İran'a yönelik saldırıların yeniden başlaması ihtimalini güçlendiren bir diğer gelişme de İsrail'den geldi. Kanal 12'ye konuşan üst düzey İsrail ordusu yetkilileri, Trump'ın saldırıları yeniden başlatma ihtimaline karşı İsrail ordusunun tam alarm durumuna geçirildiğini bildirdi. Yetkililer, İsrail hükümetinin İran ile ABD arasındaki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanacağını ve savaşın yeniden başlayacağını düşündüğünü belirterek, Trump'ın birkaç gün içinde saldırıları yeniden başlatmak için emir vermesinin beklendiğini kaydetti.
Diplomatik trafik
İran cephesinde ise müzakerelerin başarıya ulaşması ve nihai anlaşmanın ilanı için bölge ülkeleri tarafından yoğun bir diplomatik trafik yürütülüyor. Pakistan Savunma Bakanı Asıf Munir, dün İran'ın başkenti Tahran'a giderek Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve üst düzey İranlı yetkililerle bir araya geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Türkiye, Katar ve Ummanlı mevkidaşlarıyla duruma ilişkin telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Bölge ülkelerinin, ABD-İran arasındaki anlaşmazlıkları en alt seviyeye indirmek ve temel konularda uzlaşıyı sağlamak için yoğun diplomatik baskı kurduğu öne sürüldü.
Trump: Büyük ölçüde tamam
Akşam saatlerinde gelen haberler ise nihai ateşkes için umutları artırdı. Pakistan Ordusu, Genelkurmay Başkanı Asım Munir'in Tahran'da yaptığı görüşmelerin ardından ABD ve İran arasında "nihai bir anlayışa" doğru "umut verici ilerleme" kaydedildiğini açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, taraflar arasında muhtemel bir anlaşmanın "hem çok uzak hem de çok yakın" olduğunu söyleyerek, İran'ın 14 maddelik mutabakat zaptında son aşamaya gelindiğini açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Rubio ise "İran ile müzakerelerde biraz ilerleme kaydedildi" açıklamasında bulundu. Başkan Trump ise İran'la bir anlaşma yapmaya "çok yaklaştıklarını" ve müzakerelerin "her geçen gün daha iyiye gittiğini" söyledi. ABD Başkanı Trump, CBS News kanalına yaptığı kısa açıklamada, müzakere sürecinin ne aşamada olduğunu ve olası anlaşmanın detaylarını paylaşmayacağını belirterek, "anlaşmaya çok yaklaştıklarını" ve müzakerelerin "her geçen gün daha iyiye gittiğini" kaydetti. Trump, bir sonraki açıklamasında ise "İran'la anlaşma büyük ölçüde tamam" dedi.
