Haydut devlet İsrail'in önceki gün Lübnan'ın başkenti Beyrut'u hedef almasına misilleme olarak İran'ın, İsrail'e füze saldırıları düzenlemesinin ardından Tahran ve Tel Aviv arasında yükselen gerilim, ABD Başkanı Donald Trump'ın müdahalesiyle şimdilik yerini sükunete bıraktı.
İran'dan Koordineli Saldırı, İsrail'den Beş Şehre Misilleme
İran ordusunun dün Yemen'deki Husi güçleriyle koordineli olarak gerçekleştirdiği saldırılarda İsrail'de başta Hayfa olmak üzere stratejik noktalar hedef alınırken, işgalci güç bu saldırılara Tahran, İsfahan, Kerec, Tebriz ve Kirmanşah dahil olmak üzere beş şehri vurarak cevap verdi.
Trump'tan Ateşkes Çağrısı
Saldırıların büyümesi beklenirken, dün öğlen saatlerinde Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "Hem İsrail hem de İran derhal bir ateşkes istiyor. Barışa yönelik nihai müzakereler sürüyor; ancak cehalet ya da aptallık bu sürecin önüne geçebilir" dedi. Trump, bu açıklamadan birkaç dakika önce de her iki ülkeye seslenerek çatışmaları derhal durdurmaları ve ateş etmeyi bırakmaları çağrısında bulundu. Trump'ın karşılıklı ateşkes çıkışına ilk yanıt İran'dan gelirken hemen sonra İsrail'den de saldırılara son verildiği açıklaması yapıldı.
İran: "Daha Sert Karşılık Veririz"
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) tarafından yapılan ve yarı resmî haber ajansı Tasnim News Agency tarafından yayımlanan açıklamada, "Suçlu Amerika'nın desteğiyle Siyonist rejimin Güney Lübnan ve Dahiye bölgesinde gerçekleştirdiği saldırganlık ve kötülüklerin ardından, İran İslam Cumhuriyeti'nin güçlü silahlı kuvvetleri, Lübnan'ın mazlum halkını desteklemek amacıyla bu rejime acı verici bir karşılık vermiştir" denildi. Açıklamada ayrıca, İsrail'in ve onu destekleyenlerin Tahran'ın verdiği yanıttan gerekli dersleri çıkarmış olmaları gerektiği vurgulanarak, bu çerçevede İran silahlı kuvvetlerinin operasyonlarının sona erdirildiği duyuruldu. Bununla birlikte İran, İsrail'e yönelik sert uyarılarını sürdürdü. Açıklamada, "Saldırganlık ve düşmanca eylemler devam ederse, buna Güney Lübnan'daki saldırılar da dâhil olmak üzere, çok daha ağır ve ezici tedbirler devreye sokulacaktır" denildi. İran, İsrail'in yeni saldırılar düzenlemesi halinde çok daha sert bir karşılık vermeye hazır olduğu mesajını verdi.
Trump Telefonda "Yalnız Kalırsın" Deyince Saldırı Durdu
İsrail basını da Başbakan Binyamin Netanyahu'nun, ABD Başkanı Donald Trump'ın talebi üzerine İran'a saldırıları durdurmayı kabul ettiğini ancak Lübnan'a saldırıların "tüm gücüyle" devam edeceğini öne sürdü. Kanal 12'ye konuşan İsrailli bir yetkili, Tel Aviv'in Washington'un talebi üzerine İran'a saldırıları durdurduğunu belirtti. Trump, görüşmeyi İsrail'in Kanal 12 televizyonuna anlattı. Netanyahu'dan İran'ın füze saldırılarına karşılık vermemesini talep ettiğini belirten Trump, "Bibi'ye ne yapacağı konusunda çok dikkatli olması gerektiğini, aksi takdirde çok yakın bir zamanda İran karşısında tek başına kalabileceğini söyledim" ifadesini kullandı. Öte yandan İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de İran'ın füze saldırılarına cevap olarak Tel Aviv'in Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesinde düzinelerce binayı bombalayarak yıkması gerektiğini söyledi. Lübnan'ı vurmanın, İran'ın derinliklerindeki hedefleri vurmaya çalışmaktan "daha kolay, daha erişilebilir ve daha etkili olduğunu" savunan Smotrich, bu politikanın İsrail'in kuzeydeki uzun vadeli güvenlik hedeflerine de hizmet ettiğini iddia etti.
İran Cumhurbaşkanı: "Ne Sahayı Ne Masaayı Terk Ettik"
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, önceliklerinin ulusal güvenlik ve halkın huzuru olduğunu bildirdi. İran milletinin haklarını kararlılıkla savunacaklarını ve hiçbir tehdit karşısında geri adım atmayacaklarını belirten Pezeşkiyan, "Diplomasi ve savunma, ulusal gücün iki kanadı. Ne sahayı ne de müzakere masasını terk ettik. Allah'ın izniyle, birlik ve akılla İran bu sınavdan da alnının akıyla çıkacaktır" diye yazdı.
ABD Saldırılara Katılmadı
İsrail'in dün İran'ı hedef alan saldırılarına ABD'nin taraf olmadığı belirtildi. Gelişme ABD Başkanı'nın Tahran ile bir anlaşma için çalıştığı değerlendirmelerini güçlendirdi. Trump, saldırı sonrası ilk açıklamasında "Pazartesi, salı ya da çarşamba anlaşma olabilirdi ama şimdi bunlar yaşanıyor." ifadelerini kullanmıştı. Daha sonra Financial Times'a (FT) konuşan Trump, İran'ın füze saldırılarının Washington ile Tahran arasında yürütülen görüşmeleri etkilemeyeceğini savundu.
Dahiye Provokasyonu
İşgalci güç ordusu önceki gün İran'ın ateşkes şartı olarak belirlediği Beyrut'un güneyinde Dahiye'ye düzenlediği saldırıda iki kişi ölmüş, 20 kişi de yaralanmıştı. Bunun üzerine İran ordusu İsrail'in çeşitli noktalarına balistik füzelerle birkaç dalga halinde füze saldırısı düzenlemişti. Ancak ABD Başkanı'nın ateşkes kurallarına uyulması uyarısına rağmen İsrail'den gece yarısı misilleme geldi. İsrail ordusu, İran'ın batısı ve merkezdeki bölgelerini vurduğunu bildirdi. İsrail savaş uçakları İran'ın 5 büyük kentini vurdu. Vurulan kentler, başkent Tahran, İsfahan, Kerec, Tebriz ve Kirmanşah.
Netanyahu Savaş İstiyor
İsrail'in Haaretz gazetesi, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun savaşı yeniden başlatma arayışlarının gölgesinde, İsrail ile İran arasında iki aylık durgunluğun ardından patlak veren karşılıklı füzeli ve bombalı saldırıların Ortadoğu'yu topyekun bir savaşın eşiğine getirdiğini yazdı. Habere göre Netanyahu, ABD ile İran arasında görüşülen anlaşmanın İran'ın nükleer programını gerçekten dizginleyeceğinden veya İsrail'in beklentilerini karşılayacağından şüphe duyduğunu söyleyerek sürekli savaşı yeniden başlatmanın yollarını aradı. Haaretz'e göre, arka planda ise ABD ile İsrail arasında gerilim tırmanmaya başladı. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile büyük bir askeri çatışmaya girmeyi kesinlikle istemiyor ve bölgedeki savaştan uzak durmaya çalışıyor. ABD yönetimindeki üst düzey yetkililer, İran'da bir "rejim değişikliği" planının başarısız olduğunu görüyor ve bu başarısızlığın faturasının Trump'a ve ekibine kesilmemesi için yoğun çaba harcıyor.
İsrail Durmuyor
ABD'nin arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan arasında son dönemde birden fazla ateşkes sağlanmasına rağmen İsrail ordusu Lübnan'daki hedeflere yönelik saldırılarını sürdürdü. İsrail'in pazar günü Beyrut'un güneyindeki Hizbullah'ın güçlü olduğu bölgelere saldırı düzenledi. Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 3 bin 613 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti. ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington'daki 4. tur görüşmelerin ardından 3 Haziran'da İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla "geniş kapsamlı ateşkes" konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu. Hizbullah ise şartlı ateşkesi reddettiğini açıklamıştı. Ancak duyurulan ateşkes anlaşmalarına rağmen İsrail ordusu saldırılarını sürdürüyor.
Babülmendep de Kapanacak Endişesi
İsrail'e ilk cevap, Yemen'deki Husi güçlerinden gelmişti. Husiler, İsrail'e füze saldırısı düzenlediklerini ve Kızıldeniz'de İsrail gemilerini hedef alacaklarını açıkladı. Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, yaptığı açıklamada İsrail'in Yafa kentine füze saldırıları gerçekleştirdiklerini söyledi. Babülmendep ve Kızıldeniz'de İsrail gemilerini hedef alacaklarını belirten Seri, "Kızıldeniz'de İsrail'in denizcilik faaliyetlerine tam ve kesin bir yasak getiriyoruz. Şu andan itibaren düşmanın tüm hareketliliğini meşru askeri hedef olarak kabul ediyoruz" dedi. İsrail'in gerilimi tırmandıran adımlarına aynı şekilde karşılık vereceklerini söyleyen Seri, İsrail'e yönelik saldırılarını artıracaklarını ifade etti. Açıklamalar, "Hürmüz Boğazı'ndan sonra diğer bir kritik su yolu Babülmendep de mi kapanacak" endişesine sebep oldu.
CNN: ABD, İran'dan İsrail'e Ateşlenen Füzeleri Engellemedi
CNN televizyonu, ABD'nin gece İran'dan İsrail'e doğru gönderilen füzelerin engellenmesine yardım etmediğini iddia etti. CNN'in haberinde, "ABD ordusunun, İran'dan gece saatlerinde dalgalar halinde İsrail'e fırlatılan füzeleri önlediğine yönelik" iddialar ele alındı. Kanala konuşan ABD'li bir yetkili, iddianın doğru olmadığını, ordunun "gece İran'dan fırlatılan hiçbir füzeyi engellemediğini" savundu. İsmi açıklanmayan yetkili, ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) Amiral Brad Cooper ile İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in telefon görüşmesi yaptığına ilişkin iddiayı ise yalanlamayarak, ikilinin 2 kez görüştüğünü öne sürdü. İsrail basınındaki haberlerde, İsrail ordusunun, ABD'nin İran'dan gelen füzelerinin önlenmesine yardımcı olduğuna ilişkin açıklamaları yer almıştı.
