El Salvador'da MS-13 Çetesi Liderlerine Yönelik Tarihi Toplu Dava Başladı
El Salvador'da bir mahkeme, ülkenin en büyük suç örgütlerinden biri olarak kabul edilen Mara Salvatrucha'nın (MS-13) lider kadrosunda yer aldığı iddia edilen 400'den fazla sanığın toplu yargılamasına salı günü başladı. Bu dava, ülkenin çetelerle mücadelesinde bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Savcılık 47 Binden Fazla Suç İddiasıyla Hareket Ediyor
Savcılığa göre, davada yargılanan toplam 486 sanık, 2012 ile 2022 yılları arasında işlendiği belirtilen 47 binden fazla suçla doğrudan bağlantılı bulunuyor. Sanıkların organize ettiği öne sürülen suçlar arasında cinayet, kadın cinayeti, haraç, silah kaçakçılığı ve zorla kaybetme gibi ağır suçlar yer alıyor. Savcılık ayrıca, sanıkları toprak kontrolü yoluyla paralel bir devlet kurmaya çalıştıkları iddiasıyla isyan suçlamasıyla da itham etti.
Savcılık Azami Cezalar Talep Ediyor
Otopsi raporları, balistik incelemeler ve tanık ifadelerini delil olarak sunan Savcılık Ofisi, hakimden her suç için azami hapis cezası verilmesini istedi. Buna göre, tüm suçlamalardan mahkumiyet kararı çıkması halinde tek bir sanık hakkında 245 yıla kadar hapis cezası istenebilecek. Bu durum, davadaki cezai yaptırımların ciddiyetini gözler önüne seriyor.
2022'deki Kanlı Hafta Sonu Dosyada Yer Alıyor
Yetkililer, dava dosyasında 25-27 Mart 2022 tarihleri arasında 86 kişinin öldürülmesi yönünde verildiği belirtilen talimatların da yer aldığını bildirdi. Söz konusu dönem, savaş sonrası El Salvador'un en şiddetli hafta sonu olarak değerlendiriliyor. Bu cinayet dalgasının ardından hükümet yanlısı çoğunluğun bulunduğu Kongre, ülke genelinde tartışmalı olağanüstü hal ilan etmişti. Uygulama, o tarihten bu yana her ay uzatılarak yürürlükte tutuluyor.
Olağanüstü Hal Eleştirileri ve İnsan Hakları İhlalleri
Olağanüstü hal uygulaması, yaygın insan hakları ihlallerine zemin hazırladığı gerekçesiyle yoğun eleştiri alıyor. Salvadorlu yetkililer, uluslararası hukukçular tarafından kararname kapsamında işkence, cinayet ve zorla kaybetme dahil insanlığa karşı suç işlemekle suçlanıyor. Bu uygulama kapsamında güvenlik güçlerinin 91 bin 500'den fazla kişiyi gözaltına aldığı belirtildi. İnsani yardım kuruluşları ise uygulamanın cezaevlerinde yüzde 238 oranında aşırı doluluğa yol açtığını ve devlet gözetiminde 513 tutuklunun hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.
Suç Oranındaki Düşüş ve CECOT Cezaevi
Devlet Başkanı Nayib Bukele yönetimi ise olağanüstü hal sayesinde cinayet oranının düştüğünü savunuyor. Resmi verilere göre, 2022'de 100 bin kişide 7,8 olan cinayet oranı, 2025'te 1,3'e geriledi. Sanıkların beş ayrı cezaevinde tutulduğu, büyük bölümünün ise Bukele yönetimi tarafından 2023'te açılan ve sert çete karşıtı politikanın simgesi haline gelen yüksek güvenlikli CECOT Cezaevi'nde bulunduğu belirtildi. İnsan hakları örgütleri, CECOT'taki koşulları insanlık dışı olarak nitelendiriyor. Cezaevinde işkence, 24 saat gözetim ve avukat erişimi dahil dış dünyayla temasın engellendiği iddiaları dile getiriliyor.
Uzun Süredir Etkili Liderler de Sanık Sandalyesinde
Sanal duruşmada yargılanan isimler arasında, Mauricio Funes döneminde hükümet ile çeteler arasında 2012-2014 yıllarında yürütülen ateşkese katılan uzun süredir etkili MS-13 liderleri Borromeo Henriquez ile Dionisio Umanzor da yer alıyor. Bu durum, davadaki sanıkların örgütün en üst kademelerine kadar uzandığını gösteriyor.
