Türkiye'de en sık şikayet edilen suç türü hangisi sorusu, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ilk kez gerçekleştirdiği Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması (TSMA) ile yanıt buldu. Araştırma, bireylerin ve hanehalkının suç mağduriyetini, mağduriyet sonrası davranışlarını ve güvenlik algılarını detaylı bir şekilde ortaya koyuyor.
Araştırmanın Kapsamı ve Yöntemi
TSMA, 2025 yılında TÜİK tarafından ilk defa yapıldı. Araştırma kapsamında, içinde 15 ve üzeri yaşta fert bulunan 21 bin 500 örnek hane belirlendi. Veriler, bu hanelerde yaşayan 15 ve üzeri yaşta 18 bin 378 kişi ile yapılan bilgisayar destekli yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Her haneden tesadüfi olarak seçilen bir kişi ile görüşüldü. Fertlere; güvenlik algıları, seçilmiş suç türlerinden son üç yıl ve son bir yıl içinde mağduriyet yaşayıp yaşamadıkları ve mağduriyet yaşamışsa son mağduriyetin ayrıntılarına ilişkin sorular yöneltildi.
Suç Türleri ve Mağduriyetler
Araştırmada hanehalkını etkileyen suç mağduriyetleri kapsamında araç hırsızlığı, araç parçalarının hırsızlığı, araçtan kişisel eşyanın çalınması, motosiklet/moped hırsızlığı ve evden hırsızlık ele alındı. Kişisel suç mağduriyetleri kapsamında ise yağma, hırsızlık, banka dolandırıcılığı, tüketici dolandırıcılığı, bilişim suçları, saldırı/yaralanma, tehdit, rüşvet, cinsel olmayan taciz ve cinsel taciz yer aldı. Araştırma sonuçları, en sık şikayet edilen suç türünün hırsızlık olduğunu gösterdi.
Evde Alınan Güvenlik Önlemleri
Suçtan korunmak amacıyla hanehalkının evde aldığı güvenlik önlemleri incelendiğinde, en yüksek oran %70,7 ile zırhlı/çelik kapı oldu. Bunu %35,5 ile güvenlik kamerası ve %28,0 ile pencerelere panjur veya korkuluk takip etti. En düşük oranlar ise %4,7 ile hırsız alarmı, %4,8 ile bekçi köpeği ve %5,5 ile biber gazı/elektro şok olarak kaydedildi.
Kent-Kır Farklılıkları
Alınan güvenlik önlemleri kent-kır sınıflamasına göre incelendiğinde, ateşli silah ve bekçi köpeği önlemlerinin kırda daha yaygın olduğu görüldü. Pencerelere panjur veya korkuluk önlemi ise orta yoğun kentte diğer yerleşim yerlerine göre daha yüksek oranda kullanıldı. Zırhlı/çelik kapı, güvenlik kamerası, daha yüksek çit veya duvar, özel kapı kilitleri, güvenlik görevlisi, biber gazı/elektro şok ve hırsız alarmı önlemlerinin ise yoğun kentte daha fazla tercih edildiği belirlendi.
