Hakkari'de 13 Nisan'da meydana gelen ve etkileri halen devam eden heyelanda yaklaşık 8 milyon metreküp toprağın hareket ettiği belirlendi. Yer yer 200 metrelik kaymaların yaşandığı bölgede, Entegre Katı Atık Tesisi ve Hakkari-Van kara yolu kullanılamaz hale geldi.
Heyelanın boyutları ve etkileri
AA'nın haberine göre, merkeze bağlı Akçalı köyü mevkisinde yaşanan heyelan, yaklaşık 37 hektar alana kurulu Entegre Katı Atık Tesisi'ni ve Hakkari-Van kara yolunu etkisiz hale getirdi. Kentin ulaşımı durma noktasına gelirken, alternatif yolla geçici çözüm sağlandı.
Heyelanın teknik değerlendirmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü koordinasyonunda AFAD, Hakkari Belediyesi, Devlet Su İşleri 74. Şube Şefliği ve İl Özel İdaresi'nden oluşan bir komisyon kuruldu. Ekipler, bölgeye inklinometre cihazları yerleştirerek günlük kayma miktarlarını raporlaştırdı. Ayrıca mobil ölçüm cihazlarıyla Zap Suyu ve yer altı sularında günlük ölçümler yapıldı.
Atık tehlikesi ve rehabilitasyon projesi
Elde edilen verilere göre, heyelanda 8 milyon metreküp toprak hareket ederken, 400 bin metreküp katı atık da bu kütleyle birlikte Zap Suyu'na doğru ilerliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, atıkların suya ulaşmasını engellemek ve bölgeyi rehabilite etmek için "Entegre Katı Atık Tesisi'nin Rehabilite Edilmesi ve Doğaya Kazandırılması" projesini hazırladı. Sonbahara kadar hayata geçirilmesi planlanan projeyle, atıklardan kaynaklanabilecek çevresel risklerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
İl Müdürü Cengiz Adıgüzel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Hazırladığımız rapor bir yol haritası niteliğindedir. Bakanlığımızdan üst düzey yöneticiler, uzman ekipler 3-4 kez heyelan sahasında incelemelerde bulundu. İstanbul Teknik Üniversitesi ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinden profesörler, AFAD Başkanlığından yetkililer de geldi" dedi.
Kayma devam ediyor
Adıgüzel, heyelan bölgesinde sismik ölçümler yaptıklarını belirterek, "Değişik noktalara yerleştirdiğimiz inklinometre cihazlarımızla günlük kayma miktarlarını ölçüyoruz. Yaklaşık 200 metre kayma söz konusu. İlk başlarda bazı günler 8-11 metre arasında değişen ölçümler vardı. Yağışların azalmasıyla her geçen gün biraz daha azalıyor ama kayma halen devam ediyor" ifadelerini kullandı.
Bölgedeki iki doğal su kaynağının kaymayı tetiklediğini dile getiren Adıgüzel, "Hesapladığımız miktar yaklaşık 8 milyon metreküp malzeme. 400 bin metreküp de katı atık. Bu malzemenin kesinlikle alınması gerekiyor. Bu riskin ertelenecek lüksü yok" diye konuştu.
Yeni tesis çalışmaları sürüyor
Kent için yeni bir katı atık tesisi kurulmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Adıgüzel, "Şehir merkezi için Çukurca yolunda, Yüksekova ve Şemdinli için de Yüksekova sınırları içinde yeni tesis faaliyete geçinceye kadar bir yer belirledik ve Mahalli Çevre Kurulu'nda karara bağladık. Yeni alternatif alanı belirlemek için arayışımız devam ediyor" dedi.
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu'ndan görevlilerin de bölgede incelemelerde bulunduğu bildirildi. Rehabilitasyon projesi kapsamında, atıkların taşınacağı alanın altına jeomembran ve beton tabakası döşenecek, üzeri toprakla örtülecek. Mevcut tesis alanı da ağaçlandırılarak eski haline dönüştürülecek.
