Srebrenitsa Soykırımı Suçlusu Feci Kazada Can Verdi
Bosna Hersek'in Kladanj şehrinde dün meydana gelen trafik kazasında, aracıyla nehre uçan bir sürücü hayatını kaybetti. Yapılan incelemeler sonucunda kazada ölen sürücünün, Srebrenitsa soykırımındaki rolü nedeniyle beş yıl hapis cezası almış bir savaş suçlusu olan Ostoja Stanisic olduğu kesin olarak tespit edildi. Bu feci kaza, Bosna savaşının en karanlık bölümlerinden birini yeniden gündeme taşıdı.
Stanisic'in Srebrenitsa'daki Suçları
Bosna Hersek Mahkemesi, Stanisic'i Zvornik Tugayı 6. Tabur Komutanı sıfatıyla yargılamış ve Boşnak sivillerin Srebrenitsa'nın Birleşmiş Milletler (BM) tarafından güvenli bölge ilan edilen kesiminden zorla çıkarılması planının uygulanmasında aktif rol almaktan suçlu bulmuştu. Mahkeme kararında, Stanisic'in aralarında Srebrenitsa Soykırımı'nın başlıca suçluları Radovan Karadzic ve Ratko Mladiç'in de bulunduğu Sırp Cumhuriyeti ordu ve polis mensuplarına bilinçli bir şekilde yardım ettiği vurgulanmıştı.
Stanisic denetimindeki 6. Tabur mensuplarının, binlerce Müslüman erkek ve çocuğun katledildiği Srebrenitsa'dan getirilen esirleri kabul ettikleri ve bu esirlerin güvenliğinin sağlanmasında doğrudan sorumluluk üstlendikleri belgelenmişti. Yargılama sürecinde elde edilen kanıtlar, Stanisic komutasındaki birliklerin bu esirleri Zvornik'teki bir köy okulunda:
- Temel ihtiyaçlarından yoksun bir şekilde tuttuğunu,
- Sistematik olarak darp ettiğini,
- En az 20'sinin öldürüldüğünü ortaya koymuştu.
Yargılama Süreci ve Cezası
Ostoja Stanisic, soykırımdaki rolü nedeniyle ilk yargılamada 11 yıl hapis cezasına çarptırılmış, ancak yenilenen yargılama süreci sonucunda 2018 yılında kendisine verilen ceza 5 yıl hapse indirilmişti. Bu karar, uluslararası insan hakları örgütleri tarafından eleştirilere konu olmuş ve adalet arayışında bir eksiklik olarak değerlendirilmişti.
Srebrenitsa Soykırımı'nın Acı Mirası
Bosna Hersek'te 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaş sırasında Bosnalı Sırp güçlerinin kuşatma altında tuttuğu kentlerden biri olan Srebrenitsa, BM tarafından güvenli bölge ilan edilmiş olmasına rağmen Ratko Mladiç komutasındaki Sırp güçleri tarafından 11 Temmuz 1995'te işgal edilmişti. Bu işgalin ardından Sırp kuvvetleri, Srebrenitsa'da aralarında çocukların da bulunduğu en az 8 bin 372 erkeği katletmiş ve bu olay, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da gerçekleşen en büyük toplu katliam olarak tarihe geçmişti.
Stanisic'in trafik kazasında hayatını kaybetmesi, Srebrenitsa soykırımının kurbanlarını anma ve adalet arayışı süreçlerini yeniden gündeme getirirken, Bosna Hersek'teki savaş suçları yargılamalarının tamamlanmamış bir bölümünü de sembolik olarak kapatmış oldu. Olay, bölgedeki toplumsal hafıza ve barış inşası çabaları üzerinde derin etkiler bırakacak gibi görünüyor.
