TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen Çocukları Koruma Kanunu Teklifi, yasalaşarak yürürlüğe girdi. Suça sürüklenen çocuklara yönelik ceza ve infaz hükümlerinde köklü değişiklikler içeren düzenleme, ateşli silah bulunduran kişilere yönelik yeni bir suç tanımı da getiriyor.
Silahını Özenle Saklamayana Hapis
Yeni yasaya göre, ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek bir çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak. Bu düzenlemeyle, çocukların silahlara erişiminin engellenmesi ve bu yolla işlenen suçların önlenmesi amaçlanıyor.
12-15 Yaş Grubunda Ceza Sorumluluğu
Düzenleme, suça sürüklenen çocukların yaş gruplarına göre ceza sorumluluklarını yeniden düzenliyor. Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların, eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmediği durumlarda ceza sorumluluğu olmayacak ve haklarında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak.
Ceza sorumluluğunun bulunduğu durumlarda ise ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Diğer cezalarda yarı oranında indirim uygulanacak ve her bir fiil için verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak. Ayrıca hâkime, belirli şartlar altında 12-15 yaş grubundaki çocuklara bir üst yaş grubunun ceza rejimini uygulama konusunda takdir yetkisi tanınacak.
15-18 Yaş Grubunda Yaş İndirimi
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler bakımından ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilecek. Diğer cezalarda üçte bir oranında indirim uygulanacak ve her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.
Kasten öldürme ile ölüm, bitkisel hayat, organ veya duyu kaybı gibi ağır sonuçlara yol açan kasten yaralama suçlarında; kusurun ağırlığı, suçun işleniş şekli, amaç ve saik ile daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alınıp alınmadığı dikkate alınarak 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indiriminin uygulanmamasına karar verilebilecek.
Sosyal İnceleme Zorunluluğu
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılmadan düzenlenen iddianameler, mahkemece Cumhuriyet Başsavcılığına iade edilecek. Bu düzenlemeyle, çocukların sosyal durumlarının uzmanlarca değerlendirilmesi ve yargı sürecinin bu doğrultuda ilerlemesi hedefleniyor.
Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazına ise doğrudan çocuk eğitimevleri yerine çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. İyi hâlli olduğu belirlenen çocuklar, psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı ve diğer uzmanların da yer aldığı idare ve gözlem kurulunun değerlendirmesiyle çocuk eğitimevlerine ayrılabilecek.
Çocuk Eğitimevlerinde Yeni İnfaz Düzeni
Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek. Ayrıca kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları hariç olmak üzere, koşullu salıverilme hesabında hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak dikkate alınacak.
Yeni düzenlemeyle, çocukların ceza infaz süreçlerinde eğitim ve rehabilitasyona daha fazla önem verilmesi ve topluma kazandırılmalarının önceliklendirilmesi amaçlanıyor. Yasalaşan teklif, çocuk adalet sisteminde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
