Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 yılı yaz dönemi için orman yangınlarıyla mücadele hazırlıklarını tamamladı. 161 hava aracı, binlerce kara ekibi, yapay zekâ destekli izleme sistemleri ve 4 bin 796 yangın göleti ile kritik bir sınav bekleniyor. Yangınların yüzde 90'ından fazlası insan kaynaklı olup, kasten çıkaranlara müebbet hapis cezası uygulanıyor.
Küresel Isınma ve Artan Risk
Dünya genelinde iklim krizinin etkileri her geçen gün daha yıkıcı hissediliyor. Avrupa bölgesi son yılların en ağır sıcak hava dalgalarından biriyle mücadele ederken, birçok ülkede sıcaklıklar mevsim normallerinin çok üzerine çıktı. Yükselen sıcaklıklar, orman yangınlarının yayılma hızını ve yıkıcı etkisini artırıyor. Özellikle Akdeniz iklimi etkisindeki ülkeler için yaz ayları artık sadece tatil sezonunu değil, yüksek risk dönemini de ifade ediyor. İspanya, Portekiz, İtalya ve Yunanistan'da geçmiş yıllarda yaşanan büyük yangınlar, aşırı sıcakların ve kuraklığın nasıl felaketlere yol açabileceğini ortaya koydu.
2025 Yangın Verileri ve 2026 Hazırlıkları
2025 yılında 3 bin 224 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlarda 81 bin 473 hektar orman alanı zarar gördü. 2026 yılı içerisinde ise bugüne kadar herhangi bir büyük yangın meydana gelmedi. Yangınlara daha hızlı ve etkili müdahale edebilmek amacıyla, ülkenin dört bir yanında yangına hassas bölgelerde bugüne kadar 4 bin 796 yangın havuzu ve göleti inşa edildi.
Orman yangınlarında hızlı ve etkili müdahale, yangının seyri açısından hayati önem taşıyor. Ancak ormanlık alanlarda meydana gelen yangınların tamamı su kaynaklarına yakın bölgelerde gerçekleşmiyor. Bu durum, hava ve kara araçlarının su teminini bazı yerlerde oldukça zorlaştırmakta ve zaman zaman saatler sürebiliyor. Stratejik noktalara inşa edilen yangın havuzları ve göletler bu noktada büyük avantaj sağlıyor. Özellikle helikopterler, su kaynaklarından hızlıca su alarak daha fazla sorti yapabiliyor, bu da müdahalenin etkinliğini artırıyor. Aynı şekilde arazözler de bu kaynakları kullanarak yangına müdahale sürecini hızlandırıyor.
Kara ve Hava Gücü
2026 yılı itibarıyla kara gücü kapsamında arazöz, su ikmal aracı, su tanker toplam 1953 adet, ilk müdahale aracı 2 bin 766 adet ve diğerleri (dozer, greyder, ekskavatör, treyler) toplam 878 adet araç ve makine bulunuyor. Her dönem ihtiyaçlar ve imkanlar doğrultusunda alımlar yapılarak makine parkındaki araç sayısı artırılıyor.
Hava filosu ise 119 helikopter, 28 uçak ve 14 İHA olmak üzere toplam 161 hava aracından oluşuyor. 2025 yılında 146 olan hava aracı sayısı 2026'da 161'e çıkarıldı.
Hassas Bölge ve İnsan Faktörü
Türkiye, orman yangınlarına hassas bir coğrafyada yer alıyor ve ülke ormanlarının yarısından fazlası yangınlara oldukça hassas. Özellikle Akdeniz ve Ege sahil şeridindeki ormanlar yılın her dönemi risk altında. Orman Genel Müdürlüğü bu bilinçle her an hazır şekilde görevinin başında.
Ülkemizde meydana gelen orman yangınlarının yüzde 90'ından fazlası insan kaynaklı. Bu nedenle yangın dönemi içinde ormanlık alanlara giriş yasağı getiriliyor. Yasak, potansiyel yangın riskine göre valiliklerin kararıyla belirleniyor. Halihazırda yasaklanan iller bulunmakla birlikte önümüzdeki dönemde bu illerin sayısı artabilir.
Ağır Cezalar ve Farkındalık Çalışmaları
2023 yılında yürürlüğe giren yasal düzenlemeyle, orman yangınına sebep olanlara yönelik cezalar ciddi şekilde ağırlaştırıldı. Kasten yangın çıkaranlara müebbet hapis cezası, ihmalle yangın çıkaranlara ise yüksek para cezaları ve hapis cezaları getirildi.
Bakanlık yetkilileri, vatandaşların duyarlı olması gerektiğini vurguluyor: "Vatandaşlarımızın yangınlara karşı duyarlı olmalarını, rekreasyon alanları dışında ateşli piknik yapmamalarını, sönmemiş sigara izmaritlerini yol kenarları ve orman alanlarına atmamalarını, yangına sebebiyet verebilecek her türlü çöp ve atıkları orman alanlarına atmamalarını, anız yakmamalarını, bahçe temizliğinden çıkan atıkların yakmadan imha etmelerini, özellikle kırsal alanda yaşayan vatandaşların köy yerleşim alanında evlerinin bitişiğinde açık alanda yangınlarda yanma potansiyeline sahip yanıcı malzeme bulundurmamalarını, orman teşkilatının yangınlara yönelik yapacağı uyarı ve ikazları titizlikle dikkate almalarını, gördükleri herhangi bir duman ve ateşi 112 Acil Çağrı Merkezine bildirmelerini, yangın söndürmede görev alan personellere yardımcı olmalarını bekliyoruz."
Ülke genelinde yürütülen eğitim ve farkındalık çalışmaları kapsamında öğrencilerden askerlere, çobanlardan vatandaşlara kadar 1 milyondan fazla kişiye ulaşıldı. Tiyatrolar, eğitimler, kamu spotları ve "Orman Benim" gibi katılımcı kampanyalarla bireysel farkındalık artırılıyor.
