ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak'taki askeri misyonunu sona erdirme planı kapsamında, Amerikan güçleri Erbil'den kademeli olarak çekilmeye başladı. Kürt yönetimi kaynaklarının aktardığına göre, son günlerde Erbil'den komşu ülkelere yönelen ABD askeri konvoyları dikkat çekiyor. Bu hareketlilik, Washington ile Bağdat arasında daha önce üzerinde uzlaşılan yeniden konuşlanma planının uygulamaya konduğunu gösteriyor.
Çekilme sürecinin, önceden belirlenmiş bir takvim çerçevesinde birkaç aşamadan oluştuğu ifade ediliyor. Bu kapsamda Erbil'deki Amerikan üslerinden personel ve askeri teçhizatın sistemli biçimde başka bölgelere sevk edildiği belirtiliyor. Ancak ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), son askeri hareketliliğe ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Personel ve teçhizat sevkiyatı sürüyor
Edinilen bilgilere göre, yeniden konuşlandırma faaliyetleri birkaç aşamalı plan dahilinde yürütülüyor. Erbil'deki üslerden çıkarılan malzemelerin ve personelin Irak dışındaki noktalara taşındığı, konvoy hareketlerinin son günlerde yoğunlaştığı kaydediliyor. Söz konusu sevkiyatın, Washington ile Bağdat'ın iki yıl içinde vardığı mutabakata dayandığı vurgulanıyor.
Kaynaklara göre, ABD'nin 30 Eylül olarak belirlenen nihai takvimi beklemeden Irak'ta kalan birliklerini geri çekmeye başladığı yönünde güçlü bir kanaat oluştu. Bu iddia, Amerikan ordusunun Erbil'de konuşlu Patriot hava savunma sistemlerini de bölgeden kaldırdığı bilgisiyle birlikte değerlendiriliyor. Pentagon'un bu konudaki sessizliği, çekilmenin kapsamına ilişkin soru işaretlerini artırıyor.
Patriot sistemleri Erbil'den kaldırıldı
Konuya yakın kaynaklar, ABD'nin Erbil'deki Patriot bataryalarını sökerek bölgeden çıkardığını öne sürüyor. Bu gelişme, son dönemde Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) artan güvenlik riskleriyle aynı döneme denk geldi. Özellikle İran destekli silahlı grupların IKBY'ye yönelik saldırılarının sürmesi, ABD askeri varlığının azaltılmasının bölgenin güvenliği açısından yeni kırılganlıklar doğurabileceği değerlendirmelerini beraberinde getiriyor.
Çekilme süreci, Bağdat ile Washington'un son iki yıl içinde uluslararası koalisyonun Irak'taki askeri görevini sona erdirme konusunda vardığı mutabakatın uygulanması kapsamında gerçekleşiyor. Taraflar, ABD öncülüğündeki koalisyonun askeri misyonunun tamamlanmasının ardından güvenlik ilişkilerinin yeni bir çerçevede sürdürüleceğini daha önce açıklamıştı.
Koalisyon görevi ikili iş birliğine dönüşüyor
Ortak açıklamalarda, koalisyon güçlerinin yeniden konuşlandırılmasına ilişkin ayrıntılı bir takvim üzerinde uzlaşı sağlandığı duyurulmuştu. Bu plana göre koalisyon birliklerinin Irak'taki birçok askeri noktadaki görevleri sona erdirilecek, kalan üslerden çekilme işlemleri ise 2026 yılı içinde tamamlanacak. Böylece Irak'taki uluslararası koalisyon varlığının yerini, Amerikan ve Iraklı yetkililer arasındaki ikili güvenlik iş birliği mekanizmaları alacak.
ABD yönetimi, askeri varlığın azaltılmasına rağmen Irak güvenlik güçleriyle iş birliğinin devam edeceğini birçok kez vurguladı. Washington, bundan sonraki süreçte eğitim faaliyetleri, istihbarat paylaşımı ve DEAŞ'la mücadele alanlarında Bağdat ile ikili güvenlik mekanizmaları üzerinden çalışmayı sürdüreceğini, bunun geniş kapsamlı bir Amerikan askeri varlığını gerektirmeyeceğini belirtti. Bu yaklaşımın, Irak'ta doğrudan muharip birlik bulundurmaktan ziyade danışmanlık ve teknik destek modeline geçişi hedeflediği ifade ediliyor.
Bölgesel gerilimlerin gölgesinde çekilme
ABD birliklerinin çekilmeye başlaması, bölgede güvenlik geriliminin yeniden yükseldiği bir döneme denk geldi. Son haftalarda ABD ile İran arasında karşılıklı askeri saldırılar yaşanırken, Irak ve Suriye'deki çeşitli askeri üs ve tesisler de hedef alınmıştı. Bunun yanı sıra IKBY'ye yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarının sıklaşması dikkat çekiyor. Washington ise Körfez'deki deniz ve hava unsurlarını güçlendirmeye devam ederken İran üzerindeki askeri ve ekonomik baskısını da sürdürüyor.
Bağdat yönetimi ise ülke topraklarının bölgesel güç mücadelelerinin sahası haline gelmemesi gerektiğini vurgulayarak Irak'ın egemenliğinin korunmasının öncelikli hedef olduğunu yineliyor. Irak hükümeti, ABD ile varılan anlaşmanın uygulanmasında istikrarın korunmasını ve güvenlik boşluğu oluşmamasını beklediğini dile getiriyor.
Şu ana kadar IKBY'den ayrılan Amerikan askerlerinin sayısı ya da bölgeden çıkarılan askeri ekipmanın miktarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak mevcut takvime göre yeniden konuşlanma faaliyetlerinin önümüzdeki haftalarda da devam etmesi ve Bağdat ile Washington arasında varılan plan doğrultusunda çekilme sürecinin 2026 yılı içinde tamamlanması bekleniyor.
