Kongre İtiraz Süresi Doldu, Satış Yolunda
ABD Kongresi'nde Türkiye'ye F110 jet motoru satışına yönelik itiraz süreci 9 Temmuz itibarıyla sona erdi. 15 günlük inceleme süresinde satışı engellemek için sunulan ortak karar tasarısı gündeme alınmadığı için satış süreci herhangi bir yasama engeli olmadan devam edecek. Bu gelişme, Türkiye'nin 5. nesil savaş uçağı KAAN'da kullanılacak motorların tedariki önündeki kritik engellerden birinin kalktığı şeklinde yorumlanıyor.
Satış Bildirimi ve Kapsamı
ABD Dışişleri Bakanlığı, 24 Haziran 2026'da Kongre'ye yabancı askeri satış kapsamında Türkiye'ye F110-GE-129E/F motorlarının satışı için resmi bildirimde bulundu. Satış, KAAN savaş uçağına motor entegrasyonu, montajı, dış modifikasyonu, sertifikasyonu, test edilmesi ile buna ilişkin savunma hizmetleri ve teknik veri paylaşımını içeriyor.
İtiraz Girişimi Başarısız Oldu
NATO müttefiklerine satışlarda uygulanan 15 günlük inceleme süresi içinde, Demokrat Parti Nevada Temsilcisi Dina Titus liderliğinde 9 Kongre üyesi ortak bir karar tasarısı sundu. Tasarıda, ABD yönetiminin Türkiye'ye planladığı belirli savunma malzemesi ve hizmetlerinin satışının engellenmesi talep edildi. Ancak bu tasarı ne Temsilciler Meclisi ne de Senato gündemine alındı. Böylece 9 Temmuz'da süre doldu ve satışın önü açıldı.
İtiraz Eden İsimler ve Motivasyonları
Ortak karar tasarısına imza atan Demokrat üyeler arasında daha önce Türkiye'ye yönelik savunma satışlarına itiraz eden isimler öne çıkıyor. Temsilciler Meclisi üyeleri Brad Sherman, Dina Titus, Chris Pappas ve Jim McGovern, geçmişte F-16 satışı dahil çeşitli savunma ihracatlarına karşı çıkmıştı. Diğer imzacılar Jim Costa, Josh Gottheimer, Mike Quigley ve George Latimer ise Ermeni, Yunan ve İsrail diasporalarının etkili olduğu seçmen bölgelerini temsil ediyor. Bu isimler, Türkiye'ye yönelik savunma satışlarının Kongre'de tartışma konusu olmasında etkili gruplar arasında yer alıyor.
ABD Silah Satış Süreci Nasıl İşliyor?
ABD'de büyük çaplı silah satışları, Dışişleri Bakanlığının Kongre'ye bildiriminin ardından inceleme sürecine tabi. NATO müttefikleri için bu süre 15 gün. Kongre üyeleri satışı durdurmak için ortak karar tasarısı sunabiliyor, ancak tasarının satışı engellemesi için Temsilciler Meclisi ve Senato'da kabul edilmesi ve Başkan Donald Trump tarafından imzalanması gerekiyor. Başkanın veto etmesi halinde, vetoyu aşmak için Meclis'te üçte iki çoğunluk (en az 290 oy) ve Senato'da 67 oy gerekiyor. Bu durumda, tasarı gündeme alınmadığı için yasama süreci başlatılamadı ve satış engelsiz devam ediyor.
Bundan Sonraki Süreç
İnceleme süresinin tamamlanmasıyla, F110 motorlarının tedarikine ilişkin teknik ve ticari görüşmeler ABD yönetimi, ilgili kurumlar, üretici firma ve Türkiye'deki makamlar arasında sürecek. Önümüzdeki aşamalarda motorların teslimat takvimi, entegrasyon çalışmaları, test ve sertifikasyon faaliyetleri gibi teknik başlıklar ele alınacak.
