ABD Deniz Piyadeleri'ne ait bir F-35B hayalet savaş uçağı, California eyaletinin San Diego kentindeki Miramar Deniz Piyadeleri Hava Üssü (MCAS) yakınlarında düştü. Fırlatma koltuğunu kullanan pilot, kazadan kurtularak hastaneye kaldırıldı.
Kaza, yerel basında geniş yankı uyandırdı. ABD Deniz Piyadeleri yetkilileri, düşen uçağın 3'üncü Deniz Piyadeleri Hava Kanadı'na bağlı olduğunu açıkladı. Pilotun sağlık durumu hakkında henüz resmi bir bilgi verilmezken, hastaneye sevk edildiği bildirildi.
Olayın ardından kaza bölgesine güvenlik şeridi çekildi ve arama kurtarma ekipleri bölgede çalışma başlattı. Yetkililer, uçağın neden düştüğüne ilişkin soruşturma başlatıldığını duyurdu.
F-35B Hayalet Savaş Uçağı Nedir?
F-35B, ABD merkezli savunma şirketi Lockheed Martin tarafından geliştirilen F-35 Lightning II ailesinin bir üyesidir. Bu model, kısa kalkış ve dikey iniş (STOVL) kabiliyetiyle öne çıkar. İhtiyaç duyduğu pist uzunluğu oldukça kısadır; hatta helikopter gibi dikey iniş yapabilme özelliğine sahiptir. Bu nedenle ABD Deniz Piyadeleri, F-35B'yi amfibi saldırı gemilerinden ve küçük hava alanlarından operasyonlarda kullanmaktadır.
F-35B, beşinci nesil bir hayalet savaş uçağı olarak kabul edilir. Radar görünürlüğünü azaltan özel tasarımı ve gelişmiş aviyonik sistemleri sayesinde düşman hava savunmasını aşabilmesi amaçlanmıştır. İlk uçuşunu 2008 yılında gerçekleştiren F-35B, 2015 yılında ABD Deniz Piyadeleri'nde hizmete girmiştir. Program, Amerikan ordusunun en maliyetli silah sistemlerinden biri olarak da bilinmektedir.
F-35 ailesi, yalnızca ABD tarafından değil, İngiltere, İtalya, Norveç, Hollanda, Japonya, Güney Kore ve İsrail gibi ülkelerin orduları tarafından da kullanılmaktadır. Uçak; havadan havaya muharebe, havadan karaya taarruz, keşif ve elektronik harp gibi çok çeşitli görevlerde görev yapabilmektedir.
Miramar Hava Üssü ve 3'üncü Deniz Piyadeleri Hava Kanadı
Miramar Deniz Piyadeleri Hava Üssü, San Diego'nun kuzeyinde yer alır. 1917'de kurulan tesis, uzun yıllar ABD Donanması tarafından kullanıldı. 1997'de Deniz Piyadeleri'ne devredildi ve günümüzde batı yakasındaki en önemli deniz piyadesi havacılık merkezlerinden biri olarak hizmet veriyor. Üs, özellikle 1980'lerin efsanevi filmi Top Gun ile de tanınmaktadır; çünkü o dönemdeki deniz havacılık okulu burada bulunuyordu.
Kazada düşen F-35B uçağının bağlı olduğu 3'üncü Deniz Piyadeleri Hava Kanadı, Miramar Üssü'nün ana birimlerinden biridir. Bu kanat; ABD Deniz Piyadeleri'nin hava muharebe gücünün bel kemiğini oluşturur. Kanat bünyesinde F-35B'nin yanı sıra F/A-18 Hornet, AV-8B Harrier ve çeşitli helikopterler ile destek uçakları yer almaktadır.
Miramar Üssü, bölgesel eğitim ve operasyonlar için kritik bir üs konumundadır. F-35B'ler, bu üsten düzenli olarak eğitim uçuşları yapmakta ve muharip görevler için hazırlık yapmaktadır. Üs aynı zamanda deniz piyadelerinin hava harp taktiklerinin geliştirilmesinde merkezi bir rol oynamaktadır.
Kazanın Ardından Soruşturma
Kazanın meydana gelmesinin hemen ardından ABD Deniz Piyadeleri bünyesinde soruşturma komisyonu kuruldu. Soruşturma ekibi, uçuş veri kayıtları (flight data recorder) ve kokpit ses kayıtlarını (cockpit voice recorder) incelemeye aldı. Ayrıca uçağın motoru, kontrol yüzeyleri ve sistemleri üzerinde teknik incelemeler yapılıyor.
Yetkililer, kazanın kesin nedeninin belirlenebilmesi için hava şartları, bakım durumu ve pilotun son görüşmeleri gibi faktörlerin değerlendirileceğini ifade etti. ABD'de askeri uçak kazalarında soruşturmalar genellikle birkaç ay sürmektedir. İlk bulgular, kazanın pilot hatası mı yoksa teknik bir arıza mı olduğunu ortaya koymada kilit rol oynayacak.
Bu olay, F-35 programı için yeni bir güvenlik sınavı olarak görülüyor. Daha önce farklı ülkelerde F-35 uçaklarının kaza yaptığı rapor edilmişti. Bu nedenle uzmanlar, Miramar'daki kazanın ardından F-35B filosunun uçuşa ara verme ihtimalini de yakından takip ediyor. Ancak yetkililer henüz böyle bir karar alınmadığını açıkladı.
Pilotun durumuyla ilgili olarak, hastanede tedavisinin devam ettiği ve sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi. Ancak bu bilgi resmi makamlarca doğrulanmadı. Kazayla ilgili yeni gelişmeler oldukça kamuoyuna bilgi verileceği belirtildi.
