Trump'ın İran Saldırısı Kararı: İsrail İstihbaratı ve Kritik Fırsat Penceresi
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile uzun süredir devam eden gerilimin ardından dün sabah İsrail ile koordineli bir şekilde İran'a askeri operasyon başlattığını duyurdu. Bu beklenmedik saldırı kararının arkasında, İsrail'in elde ettiği kritik istihbarat bilgilerinin ve İran'ın dini lideri Ayetullah Hamaney'in hareketlerinin yakın takibinin etkili olduğu belirtiliyor.
İsrail İstihbaratı ve Hamaney'in Takibi
Guardian gazetesine konuşan kaynaklara göre, İsrail istihbaratı Hamaney'in hareketlerini dikkatle izliyordu. Üst düzey İranlı yetkililerin bir araya geldiği bir sırada, saldırı için bir "fırsat penceresi" oluştuğu tespit edildi. Bu kritik anda düzenlenen operasyonda, Tahran'daki bir yerleşkeye yönelik İsrail saldırısı sonucu Hamaney ile birlikte beş ila on arasında üst düzey İranlı liderin hayatını kaybettiği doğrulandı.
Trump daha sonra Truth Social hesabından Hamaney'in öldürüldüğünü yazdı. Bu bilgi, İran devlet medyası tarafından da teyit edildi. Kaynaklar, İran rejimini "yok etme" stratejisinin arkasındaki düşüncenin, İran Devrim Muhafızları'nın Hamaney'e derin bir sadakat duymasına rağmen, onun ölümü halinde haleflerine aynı ölçüde destek vermeyecekleri inancına dayandığını ifade etti.
Cenevre Müzakerelerinin Başarısızlığı ve Askeri Seçenekler
Saldırılar, tarafların Perşembe günü Cenevre'de Umman büyükelçisinin konutunda yapılan müzakerelerden sadece iki gün sonra gerçekleşti. Görüşmelerde, Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran'dan Fordow, İsfahan ve Natanz'daki üç ana nükleer zenginleştirme tesisini imha etmeyi kabul etmesini talep etti. Ayrıca, İran'ın elindeki kalan zenginleştirilmiş uranyum stokunu ABD'ye teslim etmesi istendi.
Ancak müzakereler hayal kırıklığıyla sonuçlandı. İran'ın oyalama taktiği izlediği sonucuna varan ABD tarafı, daha sonra askeri seçenekleri değerlendirmeye başladı. Trump, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper tarafından bilgilendirildi. Cooper'ın, saldırıların başarı şansı konusunda daha istekli olduğu belirtildi.
ABD'nin Gerekçeleri ve İran'ın Tepkisi
Üst düzey ABD'li yetkililer, Trump'ın saldırı kararını alırken birçok faktörü değerlendirdiğini açıkladı. Bir yetkili, temel gerekçenin İran'ın konvansiyonel füze cephaneliği olduğunu ve bunun ABD için "katlanılamaz bir tehdit" oluşturduğunu, İran'ın ise bu konuyu ele almayı reddettiğini öne sürdü. Yetkili, "Her seferinde balistik füzeleri ele almayı reddettiler. Bu konuda bizimle konuşmuyorlar" dedi.
Bir başka yetkili ise ABD'nin, İran'ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin barışçıl amaçlı olduğu yönündeki iddiasından şüphe duyduğunu belirtti. ABD'nin "süresiz" ücretsiz nükleer yakıt teklif ettiğini, ancak bunun İran tarafından reddedildiğini ifade eden yetkili, bu durumun müzakereciler için "büyük bir işaret" olduğunu vurguladı.
Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Gerilim
Saldırılar, uluslararası alanda da tepkilere neden oldu. Arabuluculuk çabalarında rol oynayan Umman Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi, X hesabından yaptığı paylaşımda, "Hayal kırıklığına uğradım. Aktif ve ciddi müzakereler bir kez daha baltalandı. Bu durum ne Amerika Birleşik Devletleri’nin çıkarlarına ne de küresel barış davasına hizmet ediyor" dedi.
İran devlet medyası, Hamaney'in ölümünü doğrularken, ülkede gösteriler düzenlendiği bildirildi. Ayrıca, İran'dan ABD'nin Orta Doğu üslerine karşılık saldırılar düzenlendiği ve Hizbullah'ın Tahran ile dayanışma mesajı yayımladığı belirtildi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise arabuluculuğa hazır olduğunu açıkladı.
Bu gelişmeler, bölgedeki gerilimi daha da artırarak, yeni bir çatışma döneminin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Operasyonun günler sürebileceği ve sonuçlarının hem bölgesel hem de küresel düzeyde derin etkiler yaratması bekleniyor.
