WSJ, Trump'ın İran Stratejisini Masaya Yatırdı: Kazanmak İçin Savaş Devam Edecek Mi?
Wall Street Journal (WSJ), ABD-İsrail ve İran arasında devam eden savaşın 14. gününde, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'da kesin bir zafer elde etmek için savaşı sürdürüp sürdürmeyeceğini derinlemesine analiz etti. Haberde, Trump'ın sıklıkla vurguladığı "ABD, kazanmayı hedeflemediği savaşlara girmemelidir" sözleri hatırlatılarak, bu bağlamda kazanmanın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması anlamına geldiği belirtildi.
Savaşın İlk İki Haftası ve Tarafların Stratejileri
Savaşın başlamasından bu yana geçen iki haftada, İsrail ve ABD'nin İran'ın terör altyapısını sistematik olarak zayıflatmaya devam ettiği ifade edildi. İlk günlerde İran'ın hava savunma sistemleri ve füze güçleri hedef alınırken, İran donanmasının büyük ölçüde etkisiz hale getirildiği kaydedildi. Ancak Tahran yönetiminin karşı stratejisi açık: Basra Körfezi'ndeki petrol üretimini ve Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol akışını hedef almak.
İran'ın, petrol fiyatlarını yeterince uzun süre yüksek tutarak Trump'ı bombardımanları durdurmaya zorlayabileceğini düşündüğü vurgulandı. İran'ın asimetrik yöntemler kullanarak ekonomik baskı yaratma avantajına sahip olduğu belirtilirken, bu yöntemler şunları içeriyor:
- Ucuz üretilebilen ve sürü halinde kullanıldığında engellenmesi zor olan insansız hava araçları.
- Düşük maliyetle yerleştirilebilen ve fark edilmediklerinde ABD gemilerine ciddi zarar verebilen deniz mayınları.
ABD'nin bu tür tehditlere karşı hazırlığının, İran füzelerine karşı hazırlığı kadar güçlü olmadığına dikkat çekildi. Sonuç olarak, İran dışındaki ülkelerin petrol sevkiyatı için Hürmüz Boğazı neredeyse tamamen kapanmış durumda. Küresel petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıkarken, finans piyasalarında ve Batı medyasında ciddi bir tedirginlik oluştu.
Trump'ın Hedefleri ve Yeni Riskler
Trump'ın savaşı başlatırken üç temel hedef belirlediği hatırlatıldı:
- İran'ın füze tehdidini ortadan kaldırmak.
- Nükleer programının kalan kısmını yok etmek.
- Donanmasını etkisiz hale getirmek.
Bu hedeflere büyük ölçüde ulaşıldığı ifade edilse de, İran'ın karşı hamlesi nedeniyle yeni bir hedef ortaya çıktı: Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve İran'ın buradaki veto gücünü kırmak. Bu durum, Trump'ın başlangıçta düşündüğünden daha uzun bir askeri operasyon anlamına gelebilir.
ABD ve İsrail'in boğaz çevresini güvence altına alması ve İran'ın drone birlikleri ile İran Devrim Muhafızları Ordusu unsurlarını daha geniş ölçekte hedef alması gerekebileceği belirtildi. Bir diğer seçenek olarak, İran'ın ana petrol ihracat terminali olan Kharg Adası'nın kontrol altına alınması öne sürüldü. Şimdiye kadar müttefikler, İran'ın buradan petrol ihraç etmeye devam etmesine izin verdi; çünkü bunun İran'ı boğaza mayın döşemekten caydırabileceği düşünülüyordu. Ancak İran'ın mayın döşediğine dair iddialar artarken ve Çin'e yapılan petrol satışları rejimi ayakta tutmaya devam ederken, bu stratejinin değişmesi gerekebilir.
Trump'ın Çelişkili Mesajları ve Olası Senaryolar
Trump'ın savaşın süresi konusunda zaman zaman çelişkili mesajlar verdiği gözlemleniyor. Bir gün savaşın neredeyse kazanıldığını ve bir iki hafta içinde biteceğini söylerken, başka bir konuşmada "Erken ayrılmak istemiyoruz, değil mi? İşi bitirmemiz gerekiyor" ifadelerini kullandı. Trump ayrıca, kısa vadede petrol ve benzin fiyatlarında yaşanacak artışın, İran'ın Orta Doğu, dünya ekonomisi ve ABD için oluşturduğu tehdidin ortadan kaldırılmasına değeceğini vurguladı.
WSJ analizinde, İran'ın hayatta kalan liderlerinin piyasalardaki endişeyi görerek Trump'ın ilk geri adımı atan taraf olması için uğraştığı belirtildi. Böyle bir sonuç gerçekleşirse, İran'ın Körfez üzerindeki baskı gücünün kalıcı hale gelebileceği ve bunun Trump için temel bir risk oluşturduğu ifade edildi. İran onlarca yıldır Körfez'deki petrol akışını tehdit ediyor ve bu risk petrol fiyatlarına zaten bir "risk primi" ekliyor. Ancak savaş, İran'ın bu tehdidi gerçekten uygulayabildiğini göstererek sona ererse ve ABD buna karşı bir şey yapamazsa, stratejik kaybeden tarafın Washington olabileceği uyarısı yapıldı.
Sonuç olarak, Trump'ın sık sık dile getirdiği düşünce bir kez daha hatırlatılıyor: ABD kazanmayı hedeflemediği savaşlara girmemeli. Ve bu durumda kazanmak, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması anlamına geliyor. Trump'ın bu hedefe ulaşmak için savaşı ne kadar sürdüreceği, küresel enerji piyasaları ve jeopolitik dengeler açısından kritik önem taşıyor.
