Somali'nin başkenti Mogadişu'da, Somali devlet radyosunun onlarca yıllık tarihi arşivinin dijital ortama aktarılması için zamana karşı hızlı bir çalışma yürütülüyor. Radyo, bir dönem Doğu Afrika'nın en özgün ve etkili yayıncılığını yapıyordu.
Binlerce Makaralı Teyp Toz Altında Bekliyor
Somali'nin kamu radyosu Mogadişu Radyosu'nun (Radio Mogadishu) arşivindeki bir odada, binlerce makaralı teyp, çelik raflarda üst üste yığılmış ve kalın bir toz tabakasının altında eski el yazmaları gibi sıralanmış halde yıllardır duruyor. Arşiv, Somali'nin 20. yüzyıl tarihinden küçük bir kesit içeriyor. Söz konusu odada, haber bültenlerinden konuşmalara, müzikten seslere kadar, bir zamanlar ülkenin radyo ve televizyon kanallarında yayınlanan ve bazıları 1950'lerin başlarına kadar uzanan kayıtlar yer alıyor.
Arşivci Robleh: Tarihi Sesleri Bilgisayara Aktarıyoruz
Mogadişu Radyosu'nda arşivci olarak çalışan Abdukadir Geedi Robleh, eski içerikleri bilgisayara kaydediyor. Yetkililer, yaklaşık 400 bin saatlik yayını dijitalleştirmek ve sistematik bir şekilde düzenlemek için küçük bir ekiple çalıştığını söyledi.
Doğu Afrika'nın Sesi Oldu
İtalyan sömürge döneminde 1951 yılında kurulan Mogadişu Radyosu, Somali'nin en büyük ve en önemli kamu yayın kuruluşu haline geldi. Başlangıçta İtalyanca ve Somalice yayın yapan radyo, daha sonra Svahili ve Oromo dillerinden İngilizce ve Arapçaya kadar çeşitli yabancı dillerde yayın yapmaya başladı. En parlak döneminde, Doğu Afrika medyasının en etkili ve özgün seslerinden biriydi ve Nasır dönemindeki Kahire Radyosu'nu anımsatan radikal bir pan-Afrika yayıncılığı tarzıyla Tanzanya, Etiyopya ve Orta Doğu gibi uzak bölgelerdeki izleyicilere ulaşıyordu. 1990'larda bir savaş ağasının kontrolüne geçtiği kısa bir dönem dışında, burası sadece Somalililer ve bölgedeki izleyiciler için önemli bir haber kaynağı olmakla kalmamış, aynı zamanda ülkenin kolektif hafızasının da hayati bir deposu olmuştur.
400 Bin Saatlik Materyal Dijitalleştirilecek
Haziran ayı başlarında, Somali Enformasyon Bakanlığı ve BM'nin kültürel miras ajansı olan UNESCO Doğu Afrika Bölge Ofisi, ülkenin dört bir yanından arşivcileri Mogadişu'da bir çalıştaya getirdi. UNESCO'nun projeyi denetleyen üst düzey yetkilisi Guilherme Canela, "Bu bilgiyi korumak sadece Somali için değil, herkes için önemlidir" dedi. Nisan ayında yapılan bir uzman değerlendirmesine göre, istasyonun kuruluşundan bu yana kaydedilen yaklaşık 400 bin saatlik materyali temsil eden yaklaşık 45 bin kaset ve makara bulundu.
