İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında gerçekleştirilen ABD-İran müzakerelerinin ilk turu sona erdi. Taraflar, nihai anlaşmaya giden 60 günlük yol haritasında el sıkışırken, Lübnan için çatışmasızlık mekanizması kurulması ve Hürmüz Boğazı'nda gerilimi önleyecek doğrudan iletişim hattı oluşturulması konusunda uzlaştı.
Müzakerelerden Çıkan Sonuçlar
Katar ve Pakistan Dışişleri Bakanlıklarının ortak açıklamasına göre, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakatın ardından dörtlü görüşmelerin birinci turu tamamlandı. Görüşmelerin olumlu ve yapıcı bir atmosferde geçtiği belirtilirken, teknik müzakerelerin sürdürülmesi için bir mekanizma oluşturulması dahil çeşitli alanlarda ilerleme kaydedildi.
Üst Düzey Komite ve Yol Haritası
Taraflar, mutabakat zaptı doğrultusunda arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştı. Baş müzakereciler, nükleer konusu ve yaptırımlarla ilgili komiteye düzenli raporlar sunacak. Taraflar, nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştı ve bu kapsamda yeni bir teknik görüşme turu derhal başlatılacak.
Hürmüz Boğazı İletişim Kanalı
Açıklamada, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini sağlamak ve herhangi bir olay veya yanlış anlaşılmayı önlemek amacıyla taraflar arasında bir iletişim kanalı oluşturulduğu belirtildi. Bu kanal, mutabakat zaptının 5. paragrafında belirtilen süre boyunca aktif olacak.
Lübnan Çatışmasızlık Mekanizması
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Lübnan'daki çatışmaları önleme amacıyla kurulacak çalışma grubunun gerçek bir test olacağını söyledi. Arakçi, "Pakistan-Katar arabuluculuğunda Lübnan savaşını sonlandırmak için ilerleme kaydedildi. İlk gerçek sınav: Lübnan çatışmasızlık mekanizması" ifadelerini kullandı. Çalışma grubu, iki tarafın yanı sıra Lübnan'ı da kapsayacak.
Yaptırımlar ve Dondurulan Varlıklar
Arakçi, ülkesine uygulanan petrol ihracatı kısıtlamalarının kaldırıldığını ve ablukanın sona erdiğini vurgulayarak, İran'ın dondurulmuş varlıklarının bir kısmının serbest bırakıldığını açıkladı. Bu gelişme, İran ekonomisi için önemli bir rahatlama sağladı.
Bender Abbas'ta Normalleşme
İran'ın güneyindeki Bender Abbas kenti, Hürmüz Boğazı'na yakınlığı ve deniz savunma hattının merkezinde olması nedeniyle savaş ve ateşkes sürecinde sık sık saldırıya uğramıştı. Limanlar hava saldırılarına maruz kalırken, balıkçılığın önemli geçim kaynağı olduğu kentte balıkçılar denize açılamamıştı. 14 maddelik mutabakat zaptının ardından çatışmaların son bulması, kentteki yaşamı savaş öncesi canlılığına kavuşturdu. ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasıyla balıkçılar yeniden denize açılırken, halk güvenlik endişelerinin ortadan kalkmasıyla sahiller ve alışveriş merkezlerine yöneldi.
Teknik Görüşmeler Devam Edecek
İlgili konuların tümünü ele almak üzere Bürgenstock'taki teknik görüşmelerin hafta boyunca devam etmesi planlanıyor. Arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan, müzakerelerin nihai bir anlaşmayla sonuçlanması için çabalarını sürdüreceklerini belirtti. Açıklamada ayrıca, Katar ve Pakistan'ın İran ile ABD'ye diplomatik çözümlere bağlılıkları ve anlaşmazlığın barışçıl yollarla çözülmesine yönelik çabaları nedeniyle teşekkür edildiği, sürece destek veren diğer ülkelere de takdir sunulduğu ifade edildi.
