Avrupa Birliği, Meta Platforms'a ait Instagram ve Facebook'u Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal etmekle suçladı. İki yıl süren soruşturmanın ardından Avrupa Komisyonu, platformlardaki otomatik oynatma, sonsuz kaydırma ve kişiselleştirilmiş öneri sistemlerinin özellikle çocuklar ve gençlerde bağımlılık yarattığını belirterek bu tasarımların acilen değiştirilmesini talep etti. Aksi takdirde Meta'ya küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına varan para cezası uygulanabilecek.
Bağımlılık yaratan özellikler hedefte
Avrupa Komisyonu, Meta'nın platformlarındaki son derece kişiselleştirilmiş öneriler, otomatik oynatma (autoplay) ve sonsuz kaydırma (infinite scroll) özelliklerinin kullanıcıları uzun süre platformda tutmak üzere tasarlandığını vurguladı. Reels ve Stories gibi özelliklerin de aşırı ve kompulsif kullanıma yol açtığı kaydedildi. Regülatörler, bu özelliklerin özellikle çocuklar ve gençler üzerinde ciddi güvenlik ve sağlık riskleri oluşturduğunu belirtti.
Meta'nın önlemleri yetersiz bulundu
Komisyon, Meta'nın riskleri azaltmak için aldığı tedbirleri yetersiz değerlendirdi. Zaman yönetimi araçlarının kolayca kapatılabildiğini, ebeveyn kontrollerinin ise zaman alıcı ve teknik bilgi gerektirdiğini vurguladı. Bu nedenle Meta'dan şu değişiklikleri yapmasını talep etti:
- Otomatik oynatma ve sonsuz kaydırmayı varsayılan olarak devre dışı bırakması,
- Etkili ekran süresi molaları getirmesi,
- Öneri sistemini etkileşim odaklı olmaktan çıkarması.
Meta suçlamaları reddetti
Meta, suçlamaları reddetti. Şirket sözcüsü Ben Walters, “Gençleri korumak için attığımız önemli adımları dikkate almıyorlar” dedi. Teen Accounts özelliğiyle genç hesaplarını otomatik olarak koruma altına aldıklarını, ebeveynlerin gece erişimini engelleyebildiğini ve günlük ekran süresini 15 dakikayla sınırlayabildiğini hatırlattı. Meta, AB yetkilileriyle yapıcı görüşmelere devam edeceğini açıkladı.
Benzer soruşturma TikTok için de açılmıştı
AB'nin Meta'ya yönelik adımları, Şubat ayında TikTok'a açılan benzer davayla paralel ilerliyor. Komisyon ayrıca “tavşan deliği etkisi” olarak bilinen algoritmik öneri sistemlerini de ayrı bir soruşturmayla inceliyor. Nisan ayında ise 13 yaş altı çocukların platformlara erişimini önlemek için Meta'ya ek tedbir alma uyarısı yapılmıştı.
Uzman raporları yarın açıklanacak
Uzman raporlarının 13 Temmuz'da (yarın) açıklanması bekleniyor. Bu raporlar, Avrupa genelinde gençler için sosyal medya yasağına zemin hazırlayabilir. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Eylül ayındaki State of the Union konuşmasında bu konuya değinmesi öngörülüyor. Meta, karara itiraz etme hakkına sahip. Ancak nihai karar olumsuz olursa şirket küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
