Avrupa Birliği'ne (AB) yönelik doğrudan yabancı yatırım stokunun yaklaşık 12,4 trilyon dolar seviyesinde olduğu açıklandı. Bu rakam, küresel toplamın neredeyse dörtte birine ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkeleri toplamının üçte birinden fazlasına denk geliyor.
Pandemi Sonrası Dönemde Yatırımların Dönüşümü
Avrupa'da doğrudan yabancı yatırımlar (FDI), pandemi sonrası dönemde önemli bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Artan jeopolitik gerilimler, ticaret belirsizlikleri ve yeşil ile dijital dönüşümün etkisi, yatırım kararlarını doğrudan şekillendiriyor. OECD tarafından hazırlanan "Avrupa'da Verimlilik ve İnovasyon için Doğrudan Yabancı Yatırımlar ile KOBİ'ler Arasındaki Bağlantıların Güçlendirilmesi" başlıklı rapor, bu gelişmeleri detaylandırıyor.
Çok Uluslu Şirketlerin Rolü ve Yatırım Dalgalanmaları
Raporda, çok uluslu şirketlerin uzun yıllardır Avrupa'nın istihdam, inovasyon ve bölgesel kalkınmasında kilit rol oynadığı vurgulanıyor. Ancak son yıllarda yatırımların daha dalgalı ve seçici hale geldiği belirtiliyor. Kovid-19 salgını, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırısı ve artan ticaret gerilimleri, yatırım kararlarını doğrudan etkileyen faktörler arasında yer alıyor.
Bölgesel Dağılımda Dengesizlik ve Sektörel Değişim
Avrupa'daki yabancı yatırımların bölgesel dağılımının dengesiz olduğu raporda açıkça ifade ediliyor. Yatırımların büyük bölümü, sınırlı sayıdaki başkent ve büyük metropol bölgelerinde yoğunlaşmış durumda. Bölgesel doğrudan yatırım farklarının, gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) farklarının üç katından fazla olduğu ve bu eşitsizliğin büyük ölçüde ülkeler içinde yaşandığı bildiriliyor.
Dijital ve Temiz Enerji Yatırımlarının Yükselişi
Sektörel yapıda önemli bir değişim yaşandığına işaret edilen raporda, dijital faaliyetlerin toplam yatırım girişlerinin üçte birinden fazlasını oluşturduğu ve yeni projeler için en büyük yatırım alanı haline geldiği kaydediliyor. Temiz enerji yatırımlarının 2023-2024 döneminde payını neredeyse iki katına çıkararak yüzde 20 seviyesine ulaştığı ifade ediliyor. Geleneksel imalat sektörleri genel olarak zemin kaybederken, Fransa ile Orta ve Doğu Avrupa'nın bazı bölgelerinde güçlü kümelenmelerin sürdüğü aktarılıyor.
Yatırımların Kalıcılığı ve KOBİ'lerle Entegrasyon
Raporda, yabancı yatırımların kalıcı hale gelmesinin, nitelikli iş gücü, güçlü inovasyon ekosistemi ve ulaşım altyapısı ile yakından ilişkili olduğu vurgulanıyor. Bu unsurların bir araya geldiği bölgelerin daha yüksek katma değerli yatırımları çektiği ve yatırımları uzun vadede tutabildiği belirtiliyor. Doğrudan yabancı yatırımların KOBİ'lere sağladığı faydanın otomatik olmadığına dikkat çekilen raporda, hedefli kamu politikalarının önemine işaret ediliyor.
Yatırım Sonrası Destek ve Yerel Ekonomi Entegrasyonu
Yatırım sonrası destek, tedarikçi geliştirme programları ve beceri yatırımlarının, yatırımların yerel ekonomiye daha güçlü biçimde entegre edilmesine katkı sağlayabileceği raporda vurgulanıyor. Bu tür politikalar, yatırımların sürdürülebilirliğini artırarak bölgesel kalkınmaya daha etkili bir şekilde katkıda bulunabilir.
