Avrupa Sosyal Medya Devlerine Karşı Sert Önlemler Alıyor: Vergi ve Yasaklar Geliyor
Avrupa ülkeleri, ABD merkezli sosyal medya platformlarına karşı tarihi bir hamle başlattı. YouTube, Instagram, X (eski adıyla Twitter), Facebook ve TikTok gibi dev şirketler, artık Avrupa'da eskisi gibi serbestçe hareket edemeyecek. Fransa, İngiltere, İspanya ve Almanya gibi ülkeler, "Benim ülkemde milyonlar kazanıp vergi vermeden hareket edemezsiniz. Üstelik toplumumu da zehirleyemezsiniz" mesajını net bir şekilde iletiyor.
Bumerang Batı'ya Döndü: Avrupa Çark Etti
Yıllardır ifade özgürlüğü söylemiyle savunulan sosyal medya platformları, artık Avrupa'da ciddi bir tehdit olarak görülüyor. Dezenformasyon, nefret söylemi, çocukların çevrimiçi güvenliği ve kişisel veri ihlalleri gibi sorunlar, ülkeleri harekete geçmeye zorladı. Avrupa, sosyal medya devlerinin daha şeffaf olmasını, hesap vermesini ve faaliyet gösterdikleri ülkelerde vergi ödemesini talep ediyor.
Cezalar ve Yaptırımlar Artıyor
Avrupa ülkeleri, sosyal medya şirketlerine yönelik cezaları artırıyor. Örneğin:
- Almanya'da rekabet otoritesi, Amazon'a 59 milyon euro geri ödeme cezası kesildi.
- İtalya'da Apple, 98,6 milyon euro ceza aldı.
- Avrupa Komisyonu, Meta'ya (Facebook) 797,72 milyon euro ceza uyguladı.
Bu cezalar, platformların rekabeti engelleyici davranışları ve tekelleşme eğilimleri nedeniyle veriliyor.
Liderlerden Sert Açıklamalar
Avrupa liderleri, sosyal medya tehdidine karşı birleşik bir cephe oluşturuyor:
- Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron: "Demokrasimizin özünü korumak için sosyal medyanın düzenlenmesinde daha ileri gitmeliyiz. Bot hesaplara ve şeffaf olmayan algoritmalara izin vermeyeceğiz."
- İspanya Başbakanı Pedro Sanchez: "Sosyal medya bir tür Vahşi Batı'ya dönüştü."
- Almanya Başbakanı Friedrich Merz: "Yapay olarak üretilmiş yanlış haberlerin yayılmasına izin vermek istiyor muyuz? Toplumumuzun bu şekilde baltalanmasına göz yumamayız."
Çocuklara Sosyal Medya Yasakları Yaygınlaşıyor
Avrupa'da çocukları sosyal medyanın zararlı etkilerinden korumak için yaş sınırlamaları getiriliyor:
- Fransa: 15 yaşından küçüklere sosyal medya yasağı tasarısı Senato'da görüşülüyor.
- İspanya: 16 yaş altındaki çocuklara erişim yasaklanıyor.
- İngiltere: 13 yaş altına tam yasak, 13-16 yaş arası için ebeveyn izni zorunlu.
- İtalya: 14 yaş altı için ebeveyn onayı gerekiyor.
İngiltere, çocukların VPN kullanarak yasakları aşmasını engellemeyi de değerlendiriyor.
Vergi Modelleri Devreye Giriyor
ABD merkezli sosyal medya şirketleri, uzun yıllardır Avrupa'da vergi ödemeden faaliyet gösteriyordu. Ancak bu durum değişiyor. Avrupa ülkeleri, dijital hizmet vergisi (DST) uygulayarak şirketlerden vergi talep ediyor. Macaristan'da vergi oranı yüzde 7,5'e kadar çıkarken, diğer ülkelerde oranlar yüzde 3-5 arasında değişiyor. Pillar One adı verilen küresel vergi reformu da gündemde.
Dijital Hizmet Yasası (DSA) Yürürlükte
Avrupa Birliği, 17 Şubat 2024'te Dijital Hizmet Yasası'nı (DSA) yürürlüğe koydu. Bu yasa ile:
- İçerik denetimi zorunlu hale getirildi.
- Yasa dışı içeriklerin hızlıca kaldırılması sağlanacak.
- Dezenformasyonla mücadele edilecek.
- Reşit olmayanların korunması garanti altına alınacak.
İhlal durumunda, şirketlere global cironun yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanabilecek.
Devletler Ebeveynlerin Yanında
Avrupa'da devletler, ebeveynleri sosyal medya savaşında yalnız bırakmayacağını vurguluyor. "Ebeveynler kendilerini bu savaşta yalnız hissetmemeli, çünkü karşılarında teknoloji devleri var. Bu nedenle devlet devreye girip düzenlemeler getirmeli" yaklaşımı benimseniyor. Kurallara uymayan platformların erişimi engellenebilecek veya ağır cezalarla karşılaşacak.
Avrupa'nın sosyal medya devlerine karşı başlattığı bu mücadele, dijital dünyada yeni bir dönemin habercisi olarak görülüyor. Vergiler, cezalar ve yaş sınırlamaları ile sosyal medya platformları, Avrupa'da daha sıkı denetim altına alınacak.
