Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara'ya gelen devlet ve hükümet başkanlarının eşlerini Çankaya Köşkü'nde ağırladı. Misafir lider eşlerini Köşk'e gelişlerinde tek tek karşılayan Erdoğan, "Çocuklar, Teknoloji ve Güvenlik: Gelecek Nesli Korumak" temalı yuvarlak masa toplantısına katıldı.
Emine Erdoğan: Algoritmaların Kara Kutusu Açılmalı
Toplantının açılışında konuşan Emine Erdoğan, çocuk güvenliğinin dijital platformlara sonradan eklenen bir ayar değil, tasarımın ilk ilkesi olması gerektiğini belirtti. "Algoritmaların kara kutusu açılmalı, teknoloji şirketleri, ürünlerinin toplumsal etkilerini bağımsız denetime sunmalıdır" dedi.
UNICEF verilerine göre, konuşmasının başında 60 çocuğun daha internetle tanıştığını belirten Erdoğan, bu sürede 300'den fazla çocuğun dijital dünyaya adım attığını ifade etti. "Bu sınırsızlık, imkanlar kadar tehlikeler için de geçerli. Maruziyet de yönlendirme de veri takibi de sınırsız" diye konuştu.
Tekno-Kolonyalizm ve Çocukların Korunması
Emine Erdoğan, dikkat ekonomisinin doymak bilmez iştahına göre çalışan algoritmaların çocukların zihnini ve duygu dünyasını şekillendirdiğini söyledi. Araştırmalara göre, gençlerin üçte biri yapay zekayla konuşmayı insanlarla konuşmaya tercih ediyor. "Yapay zeka, artık yeni neslin sırdaşı ve akıl hocası" diyen Erdoğan, "O halde sormak zorundayız, 'Çocuklarımızın aklını ve vicdanını kim eğitiyor?'" ifadelerini kullandı.
Milyarlarca çocuğun ne göreceğine ve neye inanacağına birkaç şirketin karar verdiğini belirten Erdoğan, bu durumu "tekno-kolonyalizm" olarak nitelendirdi. "Toprağı zihin, madeni dikkat olan bu tekno-kolonyalizm karşısında en savunmasız olanlarımız ise çocuklardır" dedi.
Türkiye'nin Dijital Çocuk Hakları Adımları
Devletlerin bu dönüşüm karşısında seyirci kalamayacağını vurgulayan Emine Erdoğan, Türkiye'nin Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi ile mücadeleyi uluslararası zemine taşıdığını hatırlattı. İç düzenlemelerle 15 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimini sınırladıklarını ve platformlara yaş doğrulama ile ebeveyn denetimi gibi yükümlülükler getirdiklerini açıkladı.
Erdoğan, bu konuda yalnız olmadıklarını ve küresel bir uyanış yaşandığını belirterek, Melania Trump'ın "Geleceği Birlikte Şekillendirmek" girişimini anlamlı bulduğunu ifade etti. Ancak "nehir kirlenmeye devam ederken, kıyıda filtre dağıtmakla yetinemeyiz" diyerek daha kapsamlı önlemler gerektiğini vurguladı.
Lider Eşlerinden Konuşmalar
Emine Erdoğan'ın konuşmasının ardından söz alan Fransa Cumhurbaşkanı'nın eşi Brigitte Macron, dijital dünyanın çocuklar üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Ardından Litvanya Cumhurbaşkanı'nın eşi Diana Nausediene, Finlandiya Cumhurbaşkanı'nın eşi Suzanne Elizabeth Innes-Stubb, Romanya Cumhurbaşkanı'nın partneri Mirabela Gradinaru, Polonya Cumhurbaşkanı'nın eşi Marta Nawrocka, Ukrayna Cumhurbaşkanı'nın eşi Olena Zelenska, Güney Kore Devlet Başkanı'nın eşi Kim Hea Kyung, Slovenya Başbakanı'nın eşi Urska Bacovnik Jansa, Arnavutluk Başbakanı'nın eşi Linda Rama, Çekya Başbakanı'nın eşi Monika Babisova, Danimarka Başbakanı'nın eşi Bo Tengberg, Yunanistan Başbakanı'nın eşi Mareva Grabowski-Mitsotakis, Karadağ Başbakanı'nın eşi Milena Spajic, Estonya Başbakanı'nın partneri Evelin Oras, Kanada Başbakanı'nın eşi Diana Fox Carney, Almanya Başbakanı'nın eşi Charlotte Merz ve Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı'nın eşi Heiko von der Leyen de birer konuşma yaptı.
Toplantıya Belçika Başbakanı'nın eşi Veerle Hegge ve Lüksemburg Başbakanı'nın eşi Marjolijne Frieden de katıldı. Kim Hea Kyung, programa Türkiye'ye önceki gelişinde Emine Erdoğan'ın hediye ettiği sof kumaşından yapılan şal ve çantayla geldi. Emine Erdoğan, Brigitte Macron'u Fransızca "Hoş geldiniz" diyerek karşıladı ve Olena Zelenska ile uzun süre sarılarak sohbet etti.
Türk Mutfağı Lezzetleri ve Geleneksel El Sanatları
Yuvarlak masa toplantısının ardından Emine Erdoğan, lider eşleriyle öğle yemeğinde bir araya geldi. Konuklara fava, Urla enginarı, Anadolu usulü kabak çiçeği dolması ve asma yaprağı dolması, keşkek ile Emiralem çileği gibi Türk mutfağı lezzetleri ikram edildi. Yemek, İznik çinisi örneklerini barındıran salonda ve Türk nakış kültürünü yansıtan masa örtüleri üzerinde servis edildi.
Öğle yemeğinin ardından Emine Erdoğan ve lider eşleri aile fotoğrafı çektirdi. Daha sonra geleneksel el işçiliğini ve Türk dokuma kültürünün zenginliklerini yansıtan kumaşlar, nakışlar ve işlemelerin yer aldığı bir koleksiyonu incelediler. Misafirler, Mezopotamya, Anadolu toprakları, Osmanlı ve Türk devletlerinin görsel hafızasına ait eserleri yakından görme fırsatı buldu. Program sonunda Emine Erdoğan, misafirlerini tek tek uğurladı.
