ABD merkezli haber sitesi Axios'un aktardığına göre Washington, Tahran ve Maskat, Hürmüz Boğazı'nda güvenliği yeniden tesis etmek için 60 günlük geçici bir düzenleme üzerinde anlaşmaya varmak üzere. Taslak plan, İran'a boğaz trafiğinde savaş öncesine kıyasla daha fazla koordinasyon ve söz hakkı tanırken, Tahran'ın bu süreçte gemilerden geçiş ücreti almamasını öngörüyor.
Anlaşma Çarşamba Günü Duyurulabilir
Axios'un iki bölgesel kaynak ve bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD yönetimi geçici anlaşmayı çarşamba günü kamuoyuna duyurmayı hedefliyor. Haftalardır süren diplomatik temaslarda sona yaklaşıldığı belirtiliyor.
Anlaşmanın temel amacı, ABD ile İran arasında yeniden ateşkes tesis etmek ve nükleer müzakerelerin yeniden başlamasının önünü açmak. ABD Başkanı Donald Trump'ın geçtiğimiz cumartesi günü İran'a yönelik kapsamlı hava saldırısı seçeneğini erteleyerek diplomasiye zaman tanıdığı ifade ediliyor. Ancak anlaşmanın kısa sürede sonuçlanmaması halinde askeri seçeneğin yeniden masaya gelebileceği vurgulanıyor.
60 Günlük Geçici Düzenleme ve Koridor Planı
Taslak anlaşma, Umman ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nda 60 günlük geçici bir düzenleme öngörüyor. Tarafların mutabık kalması halinde bu sürenin uzatılabileceği belirtiliyor. Plana göre Körfez'e giriş yapan gemiler İran karasularından geçen kuzey koridorunu kullanacak. Körfez'den çıkan gemiler ise İran ile koordinasyon içinde Umman karasularındaki güney koridorundan geçecek. Geçici düzenleme boyunca gemilerden herhangi bir geçiş ücreti veya harç alınmayacak.
Deniz Mayınları Temizlenecek
Habere göre taraflar, boğazın orta hattındaki deniz mayınlarını ilk 30 gün içinde temizlemek için birlikte çalışacak. Temizlik tamamlandıktan sonra orta koridorun hem giriş hem de çıkış trafiği için kullanılması ve bunun Umman ile İran arasında müzakere edilecek kalıcı bir anlaşmanın temelini oluşturması hedefleniyor.
Arabuluculuk Trafiği Hızlandı
Umman'ın yürüttüğü görüşmelere Katar, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın da arabuluculuk desteği verdiği kaydedildi. Beyaz Saray'ın da müzakerelerde aktif rol üstlendiği belirtilirken, son günlerde ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi arasında bir dizi telefon görüşmesi gerçekleştirildiği ifade edildi.
Nihai Onay Tahran'dan Geldi
Axios'a konuşan iki bölgesel kaynak, Arakçi'nin hafta sonu anlaşmaya prensipte onay verdiğini ancak nihai karar için İran'ın lideri Mücteba Hamaney ile Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin onayının beklendiğini aktardı. Bir ABD'li yetkili ile bir bölgesel kaynak ise İran yönetiminin gerekli onay sürecini salı günü tamamladığını öne sürdü.
