Meloni Hükümetinde Referandum Sonrası İstifalar Dalgası
İtalya'da Başbakan Giorgia Meloni liderliğindeki sağ koalisyon hükümeti, yargı reformuna yönelik anayasa değişikliği referandumunda yaşanan yenilginin ardından art arda gelen istifalarla sarsılıyor. Ülkede 22-23 Mart tarihlerinde düzenlenen referandumda seçmenlerin yüzde 53,7'sinin "Hayır" oyu kullanması, Meloni hükümetinin "ilk ciddi yenilgisi" olarak yorumlandı ve bu durum hükümet içinde derin etkiler yarattı.
Adalet Bakanlığı'ndan İki Üst Düzey İstifa
Referandum yenilgisinin hemen sonrasında, Adalet Bakan Yardımcısı Andrea Delmastro ve Adalet Bakanlığı Özel Kalem Müdürü Giusi Bartolozzi görevlerinden istifa etti. Delmastro, geçen hafta Roma'daki bir restoranda mafyayla bağlantılı olduğu iddia edilen bir kişiyle ortak yatırım yapmasıyla gündeme gelmişti. Yazılı bir açıklama yapan Delmastro, "Yanlış bir şey yapmamış olsam da bir dikkatsizlikte bulundum. Bunu, ulusun çıkarları ve hükümete duyduğum saygı nedeniyle sorumluluk alarak üstleniyorum." ifadelerini kullandı.
Bartolozzi ise referandum kampanyası sırasında Sicilya'da bir televizyon kanalında yaptığı, "Eğer 'Evet' kazanırsa, yargıçlardan kurtulacağız, onlar bir infaz mangası" şeklindeki tartışmalı açıklamaları nedeniyle kamuoyundan büyük tepki almıştı. Ayrıca, Ocak 2025'te Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından aranan Libyalı bir polis memurunun serbest bırakılması olayında savcılara yanlış bilgi vermekle suçlanmıştı.
Başbakan Meloni'den Turizm Bakanı'na İstifa Çağrısı
İstifaların ardından Başbakanlık'tan yapılan yazılı açıklamada, Meloni'nin Delmastro ve Bartolozzi'nin kararlarını takdirle karşıladığı belirtildi. Ancak dikkat çeken bir diğer gelişme, Başbakan Meloni'nin yolsuzluk ve dolandırıcılık suçlamasıyla yargılanan Turizm Bakanı Daniela Santanche'ye de "aynı tercihi yapması" yönünde çağrıda bulunması oldu. Açıklamada, "Meloni ayrıca, aynı kurumsal duyarlılık doğrultusunda Turizm Bakanı Daniela Santanche'nin de benzer bir karar almasını temenni ediyor." ifadesi yer aldı.
İtalyan basını, Meloni'nin bu hamlesini, referandum yenilgisinin yarattığı sarsıntıyı hafifletmek ve adı skandallara karışan isimleri hükümetten uzaklaştırarak kamuoyundaki olumsuz imajı düzeltmeye çalışmak olarak yorumladı. Meloni, referandum sonucunu kabul ettiğini belirten bir video mesaj paylaşmış, ancak yollarına devam edeceklerini ifade etmişti.
Referandumun Detayları ve Sonuçları
Meloni hükümetinin hazırladığı yargı reformu, yargıçlıktan savcılığa geçişi engellemeyi, hakimlerin atama ve disiplin süreçlerini denetleyen konseyi bölmeyi ve anayasada çeşitli yeni düzenlemeler öngörüyordu. Hükümet, yargı sisteminin siyasallaştığını iddia ederek bu reformu savunmuştu. Ancak referandumda 51,4 milyon kayıtlı seçmenin yüzde 58,9'u katıldı ve katılımcıların yüzde 53,7'si reforma "Hayır" oyu verdi.
Bu sonuç, İtalya'yı yaklaşık dört yıldır yöneten Meloni ve koalisyonu için beklenmedik bir darbe olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, istifaların referandum yenilgisinin doğrudan bir sonucu olduğunu ve hükümetin iç dengelerinde ciddi bir krize işaret ettiğini belirtiyor. Meloni'nin, istifaları kabul ederek ve ek bir bakanın istifasını isteyerek, hükümetini stabilize etmeye çalıştığı gözlemleniyor.
