NATO Zirvesi Ankara'da Toplanıyor: Kritik Başlıklar Neler?
Dünyanın en büyük askeri ittifakı NATO, 7-8 Temmuz tarihlerinde başkent Ankara'da kritik bir zirveye ev sahipliği yapıyor. Zirveye ABD Başkanı Donald Trump da dahil olmak üzere 32 üye devletin devlet ve hükümet başkanlarının katılması bekleniyor. Ankara, günlerdir süren hazırlıklar kapsamında olağanüstü güvenlik önlemleri aldı; kamyon ve motokurye yasakları getirildi. Bu zirve, son yılların en kritik NATO toplantılarından biri olarak öne çıkıyor.
İki Temel Gündem Maddesi: %5 Savunma Harcaması ve İran Savaşı
Zirvenin temel olarak iki ana başlığı bulunuyor. Birincisi, ABD'nin talebi doğrultusunda NATO ülkelerinin gayri safi yurtiçi hasılalarının (GSYİH) yüzde 5'ini savunma harcamalarına ayırma zorunluluğu. İkincisi ise ABD'nin İran'a saldırısıyla başlayan savaşta NATO ülkelerinin Trump'ı hayal kırıklığına uğratması. Bu zirve, ittifak içindeki çatlakların ne kadar kamuoyuna yansıyacağını göstermesi bakımından büyük önem taşıyor.
Savunma Harcamalarındaki Artış Taahhüdü
2026 gündemi, üye devletlerin geçen yıl Lahey'deki zirvede verdikleri taahhüde dayanıyor. Buna göre, yıllık savunma harcamalarının 2014'te belirlenen %2'lik orandan 2035 yılına kadar GSYİH'nin %5'ine çıkarılması hedefleniyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 9 Nisan itibarıyla Avrupa müttefikleri ve Kanada'nın savunma harcamalarını %20 artırdığını ve yaklaşan zirvede milyarlarca dolarlık yeni savunma sözleşmelerinin açıklanacağını belirtti.
İttifak İçindeki Derin Çatlaklar
Ancak savunma yatırımlarını artırmak NATO'nun önündeki tek sorun değil. Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD-İsrail'in İran ile olan savaşından kaynaklanan sonuçlar, Trump'ın Danimarka'ya ait Grönland'ı ilhak etme tehditleriyle birleşince Washington'un ittifaka bağlılığı sorgulanıyor. Ayrıca Amerikalı ve Avrupalı yetkililer, Rus tehdidinin niteliği konusunda giderek artan görüş ayrılıkları yaşıyor.
Zirvenin Odağı: Trump'ı İttifaka Bağlı Tutmak
NATO zirveleri, on yıllardır ittifakın yeni girişimleri duyurması, ortaklarına ve rakiplerine birleşik bir mesaj göndermesi için önemli bir fırsat olmuştur. Bu yılki toplantının ana hedefi, uzun süredir NATO'ya şüpheyle yaklaşan ABD Başkanı Donald Trump'ı ittifaka bağlı tutmak. Geleneksel 50-70 paragraflık bildiri yerine, üyeler kısa bir bildiri yayınlayacak. Zirvenin ana odağı, hangi ülkelerin GSYİH'nin %5'ini savunmaya harcamada ilerleme kaydettiğini ve hangilerinin sadece söz verdiğini değerlendirmek olacak.
Rusya Tehdidi ve Avrupa'nın Endişeleri
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bu zirveyi yakından izleyecek. Odak noktası söylenenler değil, ittifak içindeki kırılma noktalarının basına yansımaları olacak. NATO, kuruluşundan bu yana Rusya'yı caydırma ilkesi etrafında örgütlenmiştir. Ancak Trump, Rusya'yı birçok Avrupalı gibi gerçek bir tehdit olarak görmüyor. Hatta bir keresinde NATO müttefikleri savunma harcamalarını yeterince artırmazlarsa Rusya'yı "istedikleri her şeyi yapmaya" teşvik edeceğini söyledi. Oysa Avrupa'nın büyük bir kısmı için Rusya tehdidi çok ciddi. Dördüncü yılına giren savaş, NATO topraklarına ve hava sahasına sıçradı; özellikle doğu kanadındaki ülkeler için Rus insansız hava araçlarının saldırıları neredeyse rutin hale geldi.
Zirvenin Olası Etkileri
Zirvenin hem kısa hem de uzun vadede ittifakın ve dünyanın güvenlik önceliklerini değiştirmesi oldukça muhtemel. Ankara'daki bu kritik toplantı, NATO'nun geleceği ve transatlantik ilişkilerin seyri açısından belirleyici olacak.
