Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde Çekya, iç siyasi krizle gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Petr Pavel ile Başbakan Andrej Babis arasındaki yetki anlaşmazlığı, zirveye iki liderin ayrı uçaklarla gelmesine ve fotoğraf karesinde ayrı uçlarda yer almasına neden oldu. Çekya, zirvede iki lider tarafından temsil edilen tek NATO ülkesi oldu.
Krizin Başlangıcı: Babis'in Açıklaması
Kriz, Başbakan Babis'in zirve öncesinde yaptığı açıklamayla başladı. Babis, Ankara'daki zirvede ülkesini kendisinin temsil edeceğini ve heyette Cumhurbaşkanı Pavel'in bulunmayacağını duyurdu. Bunun üzerine Pavel, Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Mahkeme, Pavel'in zirveye katılmasının önünü açan bir karar verdi.
Ankara'da İki Lider, İki Uçak
Prag'da başlayan gerilim, Ankara'ya da taşındı. Pavel ve Babis, dün başlayan zirveye ayrı devlet uçaklarıyla geldi. İkili, akşamki fotoğraf çekiminde ayrı uçlarda poz vererek aralarındaki soğukluğu gözler önüne serdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, resepsiyonda Çekya Başbakanı Babis ve eşini karşılarken, Pavel'in ayrı bir program izlediği belirtildi.
Anlaşmazlığın Kökeni: Siyasi Rekabet ve Politika Farklılıkları
Çekya basınına göre, cumhurbaşkanı ile hükümet arasındaki anlaşmazlığın temelinde kişisel-siyasi rekabet ve dış politika görüş ayrılıkları yatıyor. Babis, 2023 cumhurbaşkanlığı seçimlerini Pavel'e karşı kaybetmişti. İki taraf arasındaki temel anlaşmazlık başlıklarından biri savunma harcamaları. Çekya'nın 2026 yılında NATO'nun gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2'si seviyesindeki savunma harcaması hedefinin altında kalması, bu seviyeye ancak 2027'den itibaren ulaşmayı planlaması bekleniyor.
Ukrayna Politikasında Ayrışma
Ukrayna'ya destek konusunda da farklı yaklaşımlar öne çıkıyor. Pavel, transatlantik bağlılığın güçlendirilmesi ve Kiev'e desteğin sürdürülmesini daha güçlü biçimde savunurken, Babis hükümeti mali kısıtları öne çıkararak daha temkinli bir politika izliyor.
Uzlaşma Çabları ve Yargı Süreci
Pavel, hükümetin tutumunu cumhurbaşkanının anayasal yetkilerine yönelik benzeri görülmemiş bir müdahale olarak nitelendirirken, üst düzey etkinliklere katılımın paylaşılması gibi uzlaşma önerileri sundu. Babis ise Anayasa Mahkemesi'nin ara kararının ardından hükümetin tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek yeni görüşme tekliflerinin bir kısmını geri çevirdi.
