ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki NATO Zirvesi dönüşünde Katar tarafından bağışlanan yeni Boeing 747-8 yerine eski Air Force One uçağını kullandı. ABD merkezli New York Times'a göre, uçak değişikliği İran ile yeniden tırmanan gerilim nedeniyle alınan güvenlik tedbirlerinin bir parçası olarak Gizli Servis'in tavsiyesi üzerine gerçekleştirildi.
Uçak değişikliğinin perde arkası
New York Times'ın planlamaya ilişkin bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Trump Çarşamba gecesi Türkiye'den ayrılırken eski başkanlık uçağını tercih etti. Gazeteye konuşan kaynaklar, kararın belirli bir tehdide değil, güvenlik risklerini en aza indirmeye yönelik önleyici bir tedbir niteliği taşıdığını belirtti.
Yeni Air Force One'ın güvenlik kapasitesi tartışılıyor
Uçak değişikliği, Trump'ın en kısa sürede aktif hizmete alınmasını istediği Katar tarafından bağışlanan yeni Boeing 747-8'in gerekli güvenlik sistemleriyle tam olarak donatılıp donatılmadığına ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme getirdi. Habere göre bazı Kongre üyeleri ve yetkililer, hızlandırılmış modernizasyon sürecinin başkanın korunmasında kullanılan gelişmiş füze savunma sistemi ile diğer kritik güvenlik donanımlarının eksiksiz şekilde entegre edilmesine yeterli zaman tanıyıp tanımadığı konusunda endişe taşıyor.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung ise iddiaları reddederek, yeni Air Force One'ın başkan ve ekibinin güvenliğini sağlayacak üst düzey güvenlik protokolleriyle donatıldığını belirtti. Cheung, "Başkanın da söylediği gibi Amerika'yı hedef alan çok sayıda düşman var ve biz bu tehditlere karşı elimizdeki tüm araçları kullanıyoruz. Buna dikkat dağıtma ve yanıltma yöntemleri de dahil." ifadelerini kullandı.
Kaynaklar: Yeni uçakta eski Air Force One'ın tüm sistemleri bulunmuyor
Ancak New York Times'a konuşan ve uçağın teknik kapasitesi hakkında bilgi sahibi olan kaynaklar, yeni uçağın eski Air Force One'da bulunan tüm güvenlik sistemlerine sahip olmadığını ileri sürdü. Haberde, Trump'ın Türkiye'den ayrılırken eski uçağı kullanmasının belirli bir istihbarat tehdidinden ziyade Gizli Servis'in ihtiyatlı yaklaşımının sonucu olduğu aktarıldı.
İran gerilimi Ankara'da yeniden tırmandı
Trump, NATO Zirvesi için Pazartesi gecesi Katar'ın bağışladığı yeni Boeing 747-8 ile Türkiye'ye geldi. Ancak Ankara'daki temaslar sürerken İran ile çatışmalar yeniden şiddetlendi ve ABD, NATO liderleri Ankara'da bulunduğu sırada İran'a yönelik yeni saldırılar düzenledi.
Trump ise Çarşamba günü yaptığı açıklamada uçak değişikliğinin güvenlik nedeniyle yapıldığı iddialarını reddetti. ABD Başkanı, eski uçağı tercih etmesinin nedeninin yeni jetin erken saatlerde ABD'nin İngiltere'deki Mildenhall Hava Üssü'ne giderek burada görev yapan Amerikan askerlerine gösterilmesini sağlamak olduğunu savundu. Trump, yeni uçağı "muhteşem" olarak nitelendirdi. Ankara'da gazetecilerin sorularını yanıtlarken İran'ın kendisini bir numaralı hedef olarak gördüğünü dile getirerek son günlerde Tahran'ın hedef listesine ilişkin bilgi aldığını söyledi.
Uçakta olağanüstü güvenlik tedbirleri uygulandı
New York Times'a göre Trump, Türkiye'den ayrılırken gazetecilerin her zamanki gibi uçağa binişini görüntülemesine fırsat vermeden hızlı şekilde eski Air Force One'a geçti. Haberde ayrıca uçaktaki yolculara kalkış öncesinde pencere perdelerini kapatmaları talimatının verildiği aktarıldı.
Gizli Servis ise konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, değişikliğin gerekçesi konusunda Trump'ın yaptığı açıklamaya işaret etti. Eski Air Force One daha sonra İngiltere'deki Mildenhall Hava Üssü'ne indi. Trump'ın Washington'a dönüş yolculuğuna ise burada yeniden Katar'ın bağışladığı yeni uçakla devam ettiği belirtildi. Trump, seyahat sonrasında gazetecilere yaptığı açıklamada, İran'dan gelebilecek tehdit nedeniyle Ankara'dan ayrılırken "tehlikeli bir uçakta" bulunduklarını ve bu nedenle perdelerin kapatılmasının istendiğini söyledi.
Eski Air Force One'ın gelişmiş savunma sistemleri öne çıkıyor
New York Times'a göre eski Air Force One'ın, yaklaşan uçaksavar füzelerini yanıltmaya yönelik elektronik karıştırma sistemleri ile füzelerin hedefleme sistemlerini etkisiz hale getirebilen gelişmiş savunma donanımları bulunuyor. Gazete, Trump'ın bir an önce kullanıma almak istediği Katar bağışı yeni Boeing 747-8'e bu sistemlerden hangilerinin entegre edildiğinin ise halen bilinmediğini aktardı.
Modernizasyon maliyeti milyarlarca doları bulabilir
Habere göre sektör temsilcileri ve Pentagon yetkilileri, yeni uçağın eski Air Force One seviyesinde güvenlik kabiliyetine ulaştırılması için yapılacak kapsamlı modernizasyonun maliyetinin 1 milyar dolara kadar çıkabileceğini ve çalışmaların yaklaşık iki yıl sürebileceğini değerlendiriyor.
