Çin Ekonomisi İlk Çeyrekte Beklentileri Aşarak Yüzde 5 Büyüdü
Çin ekonomisi, 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 5 büyüme kaydederek hükümetin belirlediği hedeflerin üzerinde bir performans sergiledi. Ulusal İstatistik Bürosu'nun (UİB) açıkladığı verilere göre, Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) Ocak-Mart döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5 artış gösterdi. Bu büyüme, Orta Doğu'daki savaşın küresel ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerine rağmen gerçekleşti ve hükümetin bu yıl için "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlediği büyüme hedefini aşmayı başardı.
Büyüme Hedefleri ve Geçmiş Performans
Çin ekonomisi, 2025'in dördüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,5 büyümüş ve yıl genelinde yüzde 5 büyüme kaydetmişti. Hükümet, büyümedeki ivme kaybı karşısında önceki üç yılda "yüzde 5 civarında" belirlediği yıllık büyüme hedefini bu yıl için "yüzde 4,5 ila 5" olarak revize etmişti. İlk çeyrek verileri, bu revize edilmiş hedefin üzerinde bir performansla başlangıç yapıldığını gösteriyor. GSYH, ilk çeyrekte geçen yılın dördüncü çeyreğine kıyasla da yüzde 1,3 artış kaydetti.
UİB Yetkilisinden Değerlendirme
UİB Direktör Yardımcısı Mao Şıngyong, Çin ekonomisinin ilk çeyrekte yıla güçlü bir başlangıç yaptığını ifade etti. Ancak Mao, giderek karmaşık ve kırılgan hale gelen dış koşullar ile içeride güçlü arz ve zayıf talep arasındaki dengesizliğin sürmesi nedeniyle ekonomik büyümenin temelinin daha fazla güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu değerlendirme, büyümenin sürdürülebilirliği konusunda dikkatli bir iyimserlik olduğunu ortaya koyuyor.
Mart Ayında Üretim ve Tüketimde Yavaşlama
UİB'nin yayımladığı mart ayı ekonomik verilerine göre, savaşın etkilerinin daha belirgin hissedildiği bu ayda ülkede üretim ve tüketimdeki artış hızı yavaşladı. Sanayi üretimi, mart ayında yıllık bazda yüzde 5,7 artarken, ocak ve şubat aylarındaki yüzde 6,3'lük artışın altında kaldı. Tüketimin önemli bir göstergesi olan perakende satışlar ise martta geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 artış gösterdi, ancak ilk iki aydaki yüzde 2,8'lik artışın gerisinde kaldı.
Yatırımlarda Gerileme ve İşsizlik
Altyapı, taşınmazlar, makine ve donanım harcamalarını içeren sabit sermaye yatırımları, yılın ilk üç ayında yüzde 1,7 artarken, ilk iki aydaki yüzde 1,8'lik artışa kıyasla hafif bir gerileme yaşandı. Son üç yıldır düşüş trendinde olan gayrimenkul sektöründeki olumsuzluklar bu çeyrekte de devam etti. Gayrimenkul yatırımları, ilk üç ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,2 azaldı. Özel sektör yatırımları da ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,2 düşüş kaydetti. İşsizlik oranı ise şubat ayı sonunda yüzde 5,3 iken, mart ayı sonunda 0,1 puan artışla yüzde 5,4'e yükseldi.
IMF'nin Tahmin Düşürmesi ve Küresel Etkiler
Uluslararası Para Fonu (IMF), 14 Nisan'da Çin'in 2026 büyüme tahminini, zayıf iç ekonomik etkinlik ve İran savaşının etkilerini gerekçe göstererek yüzde 4,5'ten yüzde 4,4'e düşürdüğünü açıklamıştı. IMF, Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatlarındaki artışın hammadde maliyetlerinden enflasyon beklentilerine kadar tüm ülkeleri olumsuz etkileyeceğine işaret ederek, ABD, Avro bölgesi ve diğer majör ekonomiler için de büyüme tahminlerini düşürmüştü.
Hürmüz Boğazı'ndaki Kesintilerin Etkisi
Orta Doğu'da devam eden savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğindeki kesintiler, küresel ekonomi üzerinde önemli etkiler yaratıyor. Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda. Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i ve sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u bu bölgeden geçiyor. Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara ve petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.
Çin ekonomisinin ilk çeyrekteki performansı, küresel belirsizliklere rağmen dirençli bir yapı sergilediğini gösteriyor. Ancak dış koşullardaki riskler ve iç talepteki zayıflık, önümüzdeki dönemlerde büyümenin sürdürülebilirliği açısından dikkatle izlenmesi gereken faktörler olarak öne çıkıyor.
