Çin Hükümeti, Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) İran ile ticari ilişkisi bulunan ülkelere yönelik yeni ek gümrük vergisi kararına diplomatik ve ticari bir hamle ile yanıt verdi. Pekin yönetimi, tek taraflı yaptırımlara karşı olduğunu açıklarken, ABD Başkanı Donald Trump'ın hedef gösterdiği Afrika ülkesi Lesotho'ya yönelik gümrük vergisi muafiyeti hazırlıklarını hızlandırdığını duyurdu.
ABD'nin "Kesin ve Nihai" Kararına Sert Tepki
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde Truth Social platformundan yaptığı açıklamada, İran ile iş yapan ülkelerin ABD ile olan ticaretlerinde %25 oranında ek gümrük vergisi ödeyeceğini ilan etti. Trump, bu kararın "kesin ve nihai" olduğunu vurgulayarak derhal yürürlüğe girdiğini bildirdi.
Bu hamle, küresel ticaret dengelerinde önemli bir dalgalanmaya neden olurken, en büyük tepkiyi İran'ın en önemli ticaret ortağı olan Çin'den aldı. Çin'in Washington Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Pengyu, yaptığı yazılı açıklamada, Pekin yönetiminin her türlü yasa dışı tek taraflı yaptırıma karşı olduğunu belirtti. Pengyu, "Meşru haklarımızı ve çıkarlarımızı korumak için gerekli tedbirleri alacağız" ifadelerini kullanarak Çin'in pozisyonunu net bir şekilde ortaya koydu.
Çin-İran Ticaretinin Dev Boyutları
ABD'nin bu kararından en çok etkilenmesi beklenen ülke olan Çin, İran ekonomisi ile çok güçlü bağlara sahip. Rakamlar, iki ülke arasındaki ticari ilişkinin boyutlarını açıkça gözler önüne seriyor:
- Çin, İran'ın toplam dış ticaret hacminin %30'una sahip olarak ülkenin bir numaralı ticaret ortağı konumunda.
- Çin aynı zamanda, İran'ın petrol ihracatının %90'ını satın alan en büyük alıcı.
Bu veriler, ABD yaptırımlarının Çin ekonomisi üzerinde doğrudan ve önemli bir etki yaratma potansiyeli taşıdığını gösteriyor. Karar, iki süper güç arasındaki ticaret savaşlarının yeni bir cepheye taşındığının sinyalini veriyor.
Lesotho'ya Destek: Sembolik ve Stratejik Bir Hamle
Çin'in yanıtı sadece sözlü protestolarla sınırlı kalmadı. Pekin yönetimi, ABD Başkanı Trump'ın "hiç kimsenin adını bile duymadığı bir ülke" şeklinde küçümseyerek ek gümrük vergisi uyguladığı Lesotho'ya destek olmak için somut bir adım attı.
Çin, bu Güney Afrika ülkesinden ithal edilen ürünlere gümrük vergisi muafiyeti getirmek için gerekli hazırlıkları hızlandırdığını açıkladı. Bu hamle, hem ABD'nin tek taraflı politikalarına bir cevap niteliği taşıyor, hem de Çin'in gelişmekte olan ülkelerle olan ilişkilerini güçlendirme stratejisinin bir parçasını oluşturuyor.
İki ülke arasındaki ticaret hacmi henüz çok büyük değil. Resmi 2024 verilerine göre, Çin ile Lesotho arasındaki toplam ticaret hacmi 153 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Çin'in Lesotho'ya ihracatı 124 milyon dolar iken, bu ülkeden yapılan ithalat ise 29 milyon dolar oldu.
Son gelişmeler, uluslararası ticaretin giderek daha fazla jeopolitik gerilimlerin ve güç mücadelelerinin bir alanı haline geldiğini gösteriyor. Çin'in Lesotho'ya yönelik vergi muafiyeti hazırlığı, ekonomik araçların diplomatik mesaj vermek için nasıl kullanıldığının çarpıcı bir örneği olarak öne çıkıyor. Sürecin, küresel ticaret ağlarında yeni ittifakların ve gerilim hatlarının oluşmasına yol açması bekleniyor.
