Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, Brüksel'de düzenlenen AB-Moldova yüksek düzeyli enerji diyaloğu toplantısının ardından basına önemli açıklamalarda bulundu. Son dönemde olağanüstü jeopolitik dalgalanmalar yaşandığına dikkat çeken Jorgensen, dünyanın şimdiye kadarki en ciddi enerji krizlerinden biriyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.
30 milyar avrodan fazla ek harcama
Jorgensen, Orta Doğu'daki çatışmanın başlamasından bu yana AB üyesi ülkelerin fosil yakıt ithalatına 30 milyar avrodan fazla ek harcama yaptığını belirtti. Enerji bağımlılığının sadece ekonomik bir mesele olmadığını, aynı zamanda stratejik bir kırılganlık olduğunu vurgulayan Jorgensen, riskleri yönetmek, arz güvenliğini korumak ve vatandaşları dalgalanmaların etkilerinden korumak için çalıştıklarını söyledi.
Uzun vadeli çözümler
Uzun vadede daha güçlü bağlantı hatlarına, kaynakların daha fazla çeşitlendirilmesine, temiz enerjinin yaygınlaştırılmasına ve piyasaların daha derin entegrasyonuna odaklanılması gerektiğini ifade eden Jorgensen, bu adımların enerji krizine kalıcı çözümler sunacağını belirtti.
Gaz üretimi ciddi şekilde etkilendi
Orta Doğu'daki durumun en kısa sürede normale dönmesini umduklarını belirten Jorgensen, ancak normal bir duruma tam olarak ne zaman dönüleceğini söylemek için henüz çok erken olduğunu söyledi. Gerçekçi olunması gerektiğini vurgulayan Jorgensen, en iyi senaryoda bile durumun oldukça ciddi kalacağını ifade etti. Özellikle Katar'daki altyapıya verilen zararlar nedeniyle gaz üretiminin ciddi şekilde etkilendiğini ve düzelmesinin muhtemelen yıllar alacağını belirten Jorgensen, petrol üretiminin daha hızlı toparlanabileceğini ancak tamamen normal bir duruma dönmenin epey zaman alacağını söyledi.
Jet yakıtı izleme mekanizması
Jorgensen, durumun istikrarsız olduğuna ve geleceğin ne getireceğini bilmediklerine işaret ederek, arz güvenliği sorunlarının ortaya çıkabileceği senaryolara hazırlık yaptıklarını açıkladı. Henüz o noktada olmadıklarını ancak özellikle jet yakıtı konusunda böyle bir durumun oluşabileceğini belirten Jorgensen, Avrupa'daki jet yakıtı miktarını yakından izleyen bir gözlem mekanizması kurduklarını ifade etti. Kimde ne kadar jet yakıtı olduğu, ne kadar ithal edildiği ve ne kadar ihraç edildiğini takip ettiklerini söyledi.
Gerekirse jet yakıtının koordinasyonu ve yeniden dağıtımı konusunda siyasi adımlar atmaya hazır olmaları gerektiğini belirten Jorgensen, henüz böyle bir aşamada olmadıklarını ve umarız buna gerek kalmaz dedi. Ancak umudun bir strateji olmadığını vurgulayan Jorgensen, ellerinden geldiğince hazırlıklı olmaya çalıştıklarını ifade etti.
Avrupa'da jet yakıtı fiyatları iki katına çıktı
Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların aksaması nedeniyle Avrupa'da petrol ve doğal gaz fiyatlarında hızlı artış yaşandı. Avrupa'da özellikle jet yakıtı fiyatları geçen yıla göre 2 katından fazla arttı. AB rafinerileri normal şartlarda jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Kalan kısmı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.
Uzmanlardan kritik uyarılar
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, geçen ay Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu. Bu uyarının ardından havacılık sektöründe önemli gelişmeler yaşandı. Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle bu ay Avrupa içinde 160 uçuşu iptal edeceğini açıkladı. Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine'ın faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Lufthansa ayrıca, jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurdu.
Düşük maliyetli hava yolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz pazar koşulları nedeniyle yıl sonu tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Bu gelişmeler, enerji krizinin Avrupa ekonomisi ve ulaşım sektörü üzerindeki etkilerini gözler önüne seriyor.
