Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı himayesinde Turkuvaz Medya Grubu tarafından düzenlenen II. Doğal Kaynaklar Zirvesi'nin son oturumunda enerji geçişi ele alındı. 'Değişen Dünyanın Merkezinde Enerji ve Doğal Kaynaklar' ana temasıyla gerçekleştirilen zirvenin kapanış paneli, Daily Sabah Yayın Koordinatörü Mehmet Çelik moderatörlüğünde 'Enerji Geçişini Tasarlamak: Zorluklar ve Fırsatlar' başlığıyla yapıldı.
Panelde Öne Çıkan İsimler ve Görüşler
Panele Bulgaristan Enerji Bakan Yardımcısı Kiril Temelkov, Romanya Enerji Bakanlığı Müsteşarı Cristian Silviu Buşoi, Dünya Bankası Kıdemli Enerji Ekonomisti Claire Nicolas, EBRD Türkiye Başkan Yardımcısı Mehmet Erdem Yaşar ve EPİAŞ CEO'su Taha Arvas konuşmacı olarak katıldı.
Bulgaristan: Enerji Güvenliği ve Enterkonneksiyon
Kiril Temelkov, enerji dönüşümünün sadece karbonsuzlaşma olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, enerji altyapılarının küresel krizlerin hedefi haline geldiğini vurguladı. Enerji sistemlerinin güvenliğinin toplumlar için kritik olduğunu ifade eden Temelkov, enterkonneksiyon ve çeşitlendirmenin enerji güvenliğinde temel rol oynadığını söyledi. Komşu ülkeler arasında güçlü bağlantılar kurulmasının alternatif tedarik güzergâhları oluşturacağını kaydetti.
Romanya: Yenilenebilir Enerji ve Türkiye ile İş Birliği
Cristian Silviu Buşoi, Romanya'nın yenilenebilir enerjiye büyük yatırımlar yaptığını ve Türk şirketlerinin bu ülkede enerji üretimi, iletim ve dağıtım projelerinde aktif rol aldığını belirtti. Hidroelektrik kapasitesini büyütmeyi hedeflediklerini ve nükleer enerji alanında yeni yatırımlar planladıklarını ifade etti. Romanya'nın doğalgaz üretiminde Avrupa'nın en büyük üreticisi olduğunu belirten Buşoi, Karadeniz'deki Neptune Deep sahasının devreye girmesiyle üretimin artacağını söyledi. Güney Gaz Koridoru ve dikey koridor projelerinin bölgesel enerji güvenliği için stratejik olduğunu vurgulayan Buşoi, Türkiye'nin Avrupa'nın enerji arz güvenliğinde kritik bir aktör olduğunu ve Türkiye'nin liderlik ettiği projelerde yer almak istediklerini dile getirdi.
EPİAŞ: Şebeke Yatırımları Zamanında Tamamlanmalı
Taha Arvas, enerji dönüşümünde şebeke altyapısı, finansman ve düzenleyici çevikliğin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Şebeke yatırımlarının zamanında tamamlanmaması halinde dönüşüm hedeflerinin risk altına gireceğini belirten Arvas, yenilenebilir enerji kaynaklarının bulunduğu her noktaya kısa sürede şebeke ulaştırmanın teknik olarak zor olduğunu ifade etti.
Dünya Bankası: Üç Ayaklı Tabure Benzetmesi
Claire Nicolas, enerji dönüşümünde düzenleyici reformlar, şebeke yatırımları ve finansmanın birbirinden ayrılamayacağını belirterek, bu unsurların 'üç ayaklı bir tabure' gibi olduğunu söyledi. Eksik kalan her unsurun sistemi zayıflatacağını ifade eden Nicolas, gelişmekte olan ekonomilerde sermaye maliyetlerinin yüksek olduğuna dikkat çekti. Yatırımcı güveni için güçlü ve güvenilir enerji planlamasının önemini vurgulayan Nicolas, Türkiye'nin 2035 hedefleri ve düzenli yenilenebilir enerji ihalelerinin yatırımcılara güçlü bir güven mesajı verdiğini söyledi. Kamu hizmeti şirketlerinin finansal yapılarının güçlendirilmesinin de kritik olduğunu ekledi.
EBRD: En Büyük Darboğaz Şebeke Altyapısı
Mehmet Erdem Yaşar, enerji dönüşümündeki en büyük darboğazın şebeke altyapısı olduğunu ifade etti. Türkiye'nin yenilenebilir enerji kapasitesinde önemli ilerleme kaydettiğini belirten Yaşar, temel sorunun proje geliştirmek değil, projeleri hayata geçirmek olduğunu söyledi. YEKA ihalelerinin yatırımcı ilgisini artırdığını ancak şebeke altyapısının proje geliştirme süreçleriyle paralel ilerlememesi halinde izin süreçlerinin uzadığını ve yatırımların geciktiğini kaydetti. Türkiye'de yenilenebilir enerji finansmanı için ciddi likidite bulunduğunu belirten Yaşar, kaliteli projelerin yatırımcı çekmeye devam ettiğini söyledi.
