İstanbul'da düzenlenen "Güney Gaz Koridoru Paneli"nde uluslararası uzmanlar, Avrupa'nın enerji arz güvenliği için Hazar Bölgesi'nden sağlanacak doğalgazın kritik önem taşıdığını belirtti. Panel, Türkiye Enerji Ekonomisi Derneği (EED) ve Yunanistan Enerji Ekonomisi Derneği iş birliğiyle, S&P Global Commodity Insights sponsorluğunda gerçekleştirildi.
Panelde ele alınan başlıklar
Panele Yunanistan Enerji Ekonomisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Kostas Andriosopoulos, S&P Global Commodity Insights Hazar Enerji Bölge Müdürü Anna Galtsova ve Hergüner Bilgen Üçer Avukatlık Ortaklığı Kıdemli Ortağı Ümit Hergüner katıldı. Oturumun moderatörlüğünü Türkiye Enerji Ekonomisi Derneği Başkanı ve Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu üstlendi.
Panelde, Avrupa'nın enerji arz güvenliğinin geleceğinde Güney Gaz Koridoru'nun stratejik rolü, Hazar Bölgesi'nin üretim potansiyeli ve mevcut boru hattı altyapısının genişletilmesine yönelik fırsatlar kapsamlı şekilde ele alındı. Katılımcılar, Avrupa'nın Rusya kaynaklı doğalgaz arzını önemli ölçüde azaltmasının ardından alternatif tedarik kaynaklarının her zamankinden daha kritik hale geldiğini vurguladı.
Mevcut altyapıyla iki kat kapasite mümkün
Panelde öne çıkan en dikkat çekici değerlendirmelerden biri, Güney Gaz Koridoru'nun yeni bir ana boru hattı inşa edilmeden büyütülebileceği yönünde oldu. Uzmanlara göre, yaklaşık 3,5 milyar dolarlık ilave yatırımla mevcut sistemin taşıma kapasitesi yaklaşık iki katına çıkarılabilir. Bu sayede Avrupa'nın enerji arz güvenliği güçlenirken, Hazar Bölgesi'nin küresel enerji piyasalarındaki stratejik konumu da önemli ölçüde pekişebilir.
Üretim yatırımları beklenen hızda ilerlemiyor
Panelde, Hazar Denizi'nde önemli doğalgaz rezervleri bulunmasına rağmen üretim yatırımlarının beklenen hızda ilerlemediği vurgulandı. Katılımcılar, Avrupa'da uzun vadeli doğalgaz alım sözleşmelerine yönelik isteksizliğin yeni üretim yatırımlarını geciktirdiğini, bunun da hem üretim hem de boru hattı kapasite artışlarını zorlaştırdığını ifade etti. Ayrıca büyüyen LNG piyasasının, boru hattı gazına yönelik uzun vadeli ticari anlaşmaların önünde önemli bir engel oluşturduğu değerlendirildi.
ADNOC ve Trans-Hazar hattı yeni dönemin belirleyicisi olabilir
Panelde, ADNOC'un Hazar Bölgesi'ndeki yatırımlarını genişletme yönündeki kararının bölgeye yönelik yatırım iştahını artırabilecek önemli bir gelişme olduğu belirtildi. Bunun yanında, Türkmenistan doğalgazını Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan'a bağlayacak Trans-Hazar doğalgaz Boru Hattı projesinin sanıldığının aksine teknik ve ekonomik açıdan uygulanabilir olduğu, Azerbaycan ile Türkmenistan arasında sağlanacak güçlü siyasi iradenin projeyi hızla hayata geçirebileceği ifade edildi.
