Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Petrol Piyasası Raporu'nda küresel petrol arzının haziranda bir önceki aya göre günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artarak 98 milyon 760 bin varile yükseldiğini açıkladı. Bu artışta, Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının yeniden başlamasıyla Körfez ülkelerindeki üretimdeki kısmi toparlanma etkili oldu.
Körfez üretimi kısmen toparlandı
Rapora göre, ABD ile İran arasında varılan çerçeve anlaşmasının ardından Körfez ülkelerinin üretimi kısmen yeniden devreye alındı. Bu sayede Körfez'den gelen petrol arzı haziranda önceki aya göre günlük yaklaşık 3 milyon 500 bin varil arttı. Ancak güvenlik endişeleri ve ABD donanmasının refakatine duyulan ihtiyaç nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki petrol akışı zaman zaman kesintiye uğradı. Bölgesel petrol arzı, savaş öncesi seviyenin günlük yaklaşık 11 milyon 400 bin varil altında kalmaya devam etti.
Haziran ayındaki artışa rağmen, küresel petrol üretimi ABD/İsrail-İran Savaşı öncesindeki seviyenin günlük yaklaşık 9 milyon 400 bin varil altında seyretti.
OPEC+ üretimi arttı
OPEC+ grubunun üretimi haziranda günlük yaklaşık 2 milyon 450 bin varil artarak 38 milyon 390 bin varile yükseldi. Bu artışın büyük bölümünü Suudi Arabistan (günlük yaklaşık 900 bin varil) ve Kuveyt (günlük yaklaşık 630 bin varil) sağladı. OPEC+ dışı ülkelerin arzı ise günlük yaklaşık 1 milyon 630 bin varil artışla 60 milyon 370 bin varile çıktı; bu artışın yarısından fazlası Birleşik Arap Emirlikleri'nden (günlük yaklaşık 940 bin varil) kaynaklandı.
2026 arz tahmini yükseltildi
IEA, Hürmüz Boğazı'ndan petrol geçiş hacimlerinin iyileşmeye devam etmesi halinde küresel petrol arzının 2026 yılında günlük ortalama 102 milyon 600 bin varil olacağını tahmin etti. Bu seviye, geçen yıla göre günlük yaklaşık 3 milyon 700 bin varillik bir düşüşe işaret ederken, bir önceki aya ait rapora kıyasla günlük 210 bin varil yukarı yönlü revize edildi. Raporda, Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin müzakerelerin sürmesi ve saldırıların devam etmesi nedeniyle bu öngörüye yönelik risklerin sürdüğü belirtildi. 2027 yılında ise küresel petrol üretiminin günlük yaklaşık 7 milyon 500 bin varil artarak 110 milyon 100 bin varile ulaşması bekleniyor.
Talep tahmini yukarı yönlü revize edildi
IEA, küresel petrol talebi öngörüsünü ikinci çeyrekte beklenenden daha güçlü gerçekleşen teslimatlar nedeniyle günlük 70 bin varil yukarı yönlü revize etti. Buna göre, küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon varil azalarak 103 milyon 460 bin varile gerilemesi bekleniyor. Bu, Kovid-19 salgınının etkilerinin en yoğun hissedildiği 2020'den bu yana ilk yıllık talep düşüşü olacak. Mayıs ayında talep yıllık bazda günlük 5 milyon 300 bin varil azalarak 2026'nın en düşük seviyesi olan 97 milyon 900 bin varile geriledi. Ancak ABD-İran anlaşması ve Asya'da ertelenmiş talebin devreye girmesiyle toparlanma başladı. Düşük petrol fiyatları ve ekonomik görünümdeki iyileşme de talebi destekledi. IEA, 2027 yılı için günlük yaklaşık 2 milyon varillik talep artışı tahminini koruyarak küresel petrol talebinin 105 milyon 470 bin varile ulaşacağını öngördü. 2025-2027 döneminde yıllık ortalama talep artışının günlük 480 bin varille tarihsel eğilimlerin altında kalacağı tahmin edildi.
