Küresel Felaket Kapıda: Enerji ve Gıda Krizi Alarmı
Uluslararası Enerji Ajansı ve BM Gıda ve Tarım Örgütü gibi kuruluşlar, dünyanın tarihin en büyük enerji ve gıda krizine sürüklendiği konusunda peş peşe uyarılarda bulunuyor. İsrail'in siyonist emelleriyle ABD'yi de yanına alarak başlattığı savaş, küresel bir felaketin eşiğine getirmiş durumda.
Hürmüz Boğazı'nda Çifte Abluka
İran ile ABD arasındaki gerilim, 28 Şubat'ta başlayan savaşla birlikte Hürmüz Boğazı'nı "çifte abluka" altına aldı. İran, ABD'ye destek veren gemilerin geçişini engellerken, Washington da İran'dan çıkan gemilere abluka uyguluyor. Bu durum, haftalardır devam eden belirsizlikle birleşince, enerji ve gıda piyasalarında büyük bir krize neden oldu.
Uzmanlardan Felaket Senaryoları
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Hürmüz Boğazı'ndaki uzun vadeli bir krizin gübre ve enerji ihracatını aksatacağını, gıda fiyatlarını yükselteceğini ve ürün verimini düşürerek küresel bir tarım ve gıda felaketine yol açabileceğini açıkladı. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ise mart ayında küresel petrol üretiminin günde 10 milyon varilden fazla düştüğü eşi benzeri görülmemiş bir enerji şoku konusunda uyardı.
Petrol ve Doğalgazda Kritik Durum
UEA'nın son raporuna göre, dünya tarihin en büyük petrol arz kesintisiyle boğuşuyor. Küresel petrol arzında ikinci çeyrekte Kovid-19'dan bu yana en sert düşüş yaşanabilir. BBC'deki bir analiz-haberde, geçici bir ateşkesin bile savaş öncesi döneme dönüşü sağlayamayacağı, krizden çıkma sürecinin uzun ve pahalı olacağı belirtildi.
Krizin Ana Nedenleri
- Petrol sıkıntısı yeni başlıyor: Basra Körfezi'nden petrol taşıyan tankerlerin alıcılara ulaşması bir ila bir buçuk ay sürüyor. Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalması, dünyayı petrol arzı eksikliğiyle karşı karşıya bırakacak.
- Doğalgaz krizi daha kötüleşebilir: Petrol krizinden daha ağır sonuçlar doğurabilir.
- Enerji tesislerindeki yıkım: Körfez'deki 40'tan fazla petrol ve gaz tesisi savaşta hasar gördü, onarımlar zaman alacak.
- Enerji fiyatlarındaki artış: Pandemi ve Ukrayna savaşıyla zaten yükselen fiyatlara, ülkelerin alım gücünün zayıflaması ekleniyor.
- Rezerv petrolün sınırları: Sonsuz değil ve yenilenmesi gerekecek.
- Savaşın belirsizliği: Yayılma riski hâlâ çok yüksek.
Uzmanlar, bu gelişmelerin küresel ekonomiyi derinden sarsabileceğini ve acil önlemler alınması gerektiğini vurguluyor.
