Küresel seyahat sezonu, jet yakıtı kıtlığı tehdidi altında başlıyor. Özellikle Avrupa'da uçuş iptalleri ve yakıt paylaşım planları gündeme gelirken, Türkiye'de ise arz açısından bir kriz beklenmiyor. Ancak artan maliyetlerin bilet fiyatlarına yansıma riski devam ediyor.
Krizin Kaynağı: İran Gerilimi
ABD ve İsrail'in İran'a saldırısının ardından enerji piyasaları derinden etkilenmeye devam ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Avrupa'nın altı haftalık jet yakıtı stoğuna sahip olduğunu belirterek, 'Tarihin en büyük enerji güvenliği tehdidiyle karşı karşıyayız' uyarısında bulundu.
Lufthansa 20 Bin Uçuşu İptal Etti
Almanya'nın en büyük havayolu şirketi Lufthansa, Mayıs-Ekim ayları arasında 20 bin uçuşu iptal ettiğini duyurdu. Şirket, bu sayede yaklaşık 40 bin metrik ton jet yakıtı tasarrufu sağlayacağını açıkladı. Hollandalı KLM 160, İskandinav SAS ise Nisan'da 1000 uçuşu iptal etti.
Avrupa'da Yakıt Paylaşım Planı
AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen, jet yakıtı stoklarının blok genelinde yeniden dağıtılabileceğini söyledi. Financial Times'a konuşan Jorgensen, 'Fiyat krizinden arz krizine doğru ilerliyoruz. Yaz aylarında uçak biletleri daha pahalı hale gelebilir ve uçuş iptalleri yaşanabilir' dedi.
AB'nin Yeni Planı: AccelerateEU
AB Komisyonu, 22 Nisan'da enerji ve ulaştırma önlemlerini içeren 'AccelerateEU' planını açıkladı. Plan kapsamında, gaz depolarının doldurulması, petrol stoklarının kullanımı ve jet yakıtı arzının güvence altına alınması için işbirliği artırılacak. Ayrıca, AB genelinde yakıt üretimi ve stok seviyelerini izlemek üzere 'Yakıt Gözlemevi' kurulacak.
Türkiye'de Jet Yakıtı Krizi Beklenmiyor
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin jet yakıtı ihracatçısı olduğunu vurgulayarak, 'Şu anda net bir jet yakıtı problemi yoktur' dedi. ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre Türkiye, jet yakıtı ihracatında dünyada 8., ithalatta ise 22. sırada yer alıyor.
Maliyet Artışı Bilet Fiyatlarına Yansıyabilir
Bakan Uraloğlu, maliyetlerdeki artışın fiyatlara yansıdığını belirterek, 'Jet yakıtında fiyat artışı iki kat oldu. Havayolu şirketleriyle görüşüyoruz. Bilet fiyatlarında makul seviyelerde artış öngörüyoruz' ifadelerini kullandı.
Küresel Etkiler ve Gelecek Senaryoları
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'ne göre jet yakıtı fiyatları Mart sonu itibarıyla bir önceki aya göre yüzde 103 arttı. Uzmanlar, çatışma devam ettikçe daha fazla iptal ve fiyat artışı bekliyor. Turistlerin tatillerini evlerine daha yakın rotalarda geçirmek zorunda kalabileceği ifade ediliyor.
