Ankara'da düzenlenen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde, Türkiye'nin savunma sanayisindeki gücünü yansıtan milyarlarca dolarlık anlaşmalar imzalandı. Aselsan, Roketsan, Baykar, STM ve TÜBİTAK gibi kurumlar, NATO'nun hava savunması, uzay, füze ve insansız hava aracı (İHA) kabiliyetlerinin geliştirilmesinde kritik görevler üstlenecek.
Çelik Kubbe için dev sözleşme
Zirve kapsamında imzalanan ilk sözleşme, Türkiye'nin yerli teknolojiyle geliştirdiği çok katmanlı hava savunma sistemi 'Çelik Kubbe' ile ilgili oldu. Aselsan ile alçak yörünge uyduları, askerî haberleşme sistemleri ve Çelik Kubbe Ulusal Entegre Hava Savunma Mimarisi kapsamında erken ihbar radarlarının geliştirilmesi ve tedarikine yönelik yeni sözleşmeler imzalandı. TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilecek iki yeni yüksek çözünürlüklü uydu da Türkiye'de üretilecek. Projelerin toplam değeri 350 milyon doları aşıyor.
5 alanda anlaşma
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanı Haluk Görgün, sosyal medya paylaşımında 2026 NATO Savunma Sanayi Forumu kapsamında beş alanda anlaşma imzalandığını bildirdi: Vurucu Güç Kabiliyetleri, Bütünleşik Hava ve Füze Savunma Sistemleri, Uzay ve Gözetleme Kabiliyetleri, Savunma Sanayii İçin Kritik Ham Maddeler ve NATO'nun İnsansız Hava Aracı Üstünlüğü. Görgün, "Aselsan, Roketsan, STM ve TÜBİTAK'ın yüklenicileri arasında yer alacağı bu projeler önümüzdeki yıllarda İttifak'ın caydırıcılık mimarisinin omurgasını oluşturacak" ifadelerini kullandı.
NATO'ya 'Kara Atmaca' dopingi
NATO, uzun menzilli hassas vuruş kabiliyetlerini güçlendirmek için yeni çok uluslu girişimler açıkladı. NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, Türkiye'nin Roketsan tarafından geliştirilen 'Kara Atmaca' karadan konuşlu uzun menzilli seyir füzesinden önemli sayıda tedarik etmeyi taahhüt ettiğini duyurdu. Yaklaşık 250 kilogram ağırlığında harp başlığı taşıyan Kara Atmaca, görüntüleyici kızılötesi (IIR) arayıcı başlığı ve gelişmiş görev planlama kabiliyetiyle hedefi vurabiliyor.
Yeni projeler: Tanker uçakları ve ISR
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, A330 MRTT uçağının yakında teslim edileceğini ve NATO'nun toplam 12 uçaktan oluşacak tam tanker filosuna bir adım daha yaklaşacağını belirtti. Zirvede ayrıca Airbus A400M Atlas odaklı yeni bir çok uluslu iş birliği projesi başlatıldı. İkinci büyük tedarik programı ise NATO'nun istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) kapasitesine yönelik oldu. İttifak, envanterine beş adede kadar MQ-4C Triton yüksek irtifa uzun havada kalışlı insansız hava aracını dahil edecek. Rutte, Triton platformlarının gece-gündüz kesintisiz gözetleme yapabildiğini ve geniş deniz alanlarını uzun süre izleyebildiğini söyledi.
Yeni hava gözetleme gücü
NATO'nun üçüncü büyük tedarik programı, havadan erken ihbar ve kontrol kabiliyetine yönelik oldu. Müttefik ülkeler, mevcut Boeing E-3 Sentry filosunun yerini almak üzere 10 adede kadar Saab GlobalEye uçağının ortak tedarikini başlatacak. Rutte, E-3 uçaklarının hizmet ömürlerinin sonuna yaklaştığını belirterek, GlobalEye platformunun NATO'nun önümüzdeki on yıllardaki havadan erken ihbar ve gözetleme görevlerinin temel unsuru olacağını söyledi. GlobalEye hava, kara ve deniz hedeflerini aynı anda takip edebiliyor, dron sürülerini, balistik füzeleri ve seyir füzelerini tespit edip sınıflandırabiliyor. İsveç savunma ekipmanı üreticisi Saab'ın CEO'su Micael Johansson, teslimatların 2030 yılına kadar başlayabileceğini ve uçak başına fiyatın yaklaşık 400-450 milyon dolar olacağını söyledi.
40 milyar dolarlık anti-İHA yatırımı
NATO, Ankara'daki zirve kapsamında insansız hava araçları ve anti-İHA kabiliyetlerini güçlendirmeyi amaçlayan, 40 milyar doların üzerinde yatırımı kapsayan Drone Edge Girişimi'ni duyurdu. Rutte, insansız hava araçlarının modern savaşın karakterini kökten değiştirdiğini belirterek, NATO'nun İHA konuşlandırma ve işletme kabiliyetini genişlettiğini, anti-İHA savunmalarını güçlendirdiğini açıkladı.
Türkiye'den yaptırım çağrısı
NATO Savunma Sanayi Forumu'nda konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, müttefikler arasında savunma alanındaki ticari kısıtlamaların ve yaptırımların kaldırılması gerektiğini belirterek, "İttifakın askeri hazırlık düzeyini artırmak istiyorsak, kolektif güvenliğimizi güçlendirmek istiyorsak bu anlamsız yaptırımları, kısıtlamaları hep birlikte masadan temizlemeliyiz" dedi. Yılmaz, Türkiye'nin dünyada savunma ihracatçısı ülkeler arasında 11'inci sırada yer aldığını ve yakın gelecekte ilk 10 ülke arasına gireceğini söyledi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ise "NATO'nun yüzde 5 savunma yatırım taahhüdünü önemli görüyoruz" dedi.
