Orta Doğu Çatışmaları LNG Piyasasında Tarihi Şok Yarattı
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile İran'ın misillemeleri, Orta Doğu'da tırmanan çatışmalara neden olurken, Hürmüz Boğazı'nda sevkiyatın aksaması küresel LNG piyasasını derinden sarstı. Araştırmalara göre, bölgedeki kriz tarihin en sert arz şoklarından birini tetikledi.
Üretim Durdu, Sevkiyatlar Aksadı
Merkezi İskoçya'da bulunan Wood Mackenzie şirketinin verilerine göre, krizin başlangıcından bu yana her hafta yaklaşık 1,5 milyon ton (2,2 milyar metreküp) LNG küresel pazarlara ulaşamıyor. İran'ın misilleme saldırıları sonucunda, savaşın ilk haftasında Katar'ın yıllık 80 milyon ton kapasiteli Ras Laffan tesisi ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) 4,6 milyon ton kapasiteli Das Island tesislerinde üretim tamamen durdu.
Dünyanın önde gelen LNG tedarikçilerinden Katar Enerji şirketi, 4 Mart'taki saldırılar nedeniyle "mücbir sebep" ilan ederek üretime ara verdi. Savaşın 19. gününe gelindiğinde, özellikle Katar ve BAE gibi üreticilerin Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı sevkiyatların durma noktasına gelmesiyle, krizin başından bu yana toplam 4 milyon ton LNG'nin piyasaya verilemediği tahmin ediliyor. Bu iki ülkenin toplam üretim kapasitesi yaklaşık 85 milyon tona denk geliyor.
2022 Enerji Krizinden Daha Geniş Etki Bekleniyor
Uzmanlar, çatışmaların durması halinde bile Katar'ın LNG üretimine yeniden başlamasının haftalar alabileceğini belirtiyor. Katar'ın üretim hacminin küresel LNG piyasasının yaklaşık %20'sine karşılık geldiği düşünüldüğünde, savaşın uzaması tedarik ve fiyat mekanizmalarında ciddi baskıya yol açabilir.
Petrol İhraç Eden Arap Ülkeler Örgütü (OAPEC) Küresel Gaz Piyasaları Uzmanı Wael Hamed Abdel Moati, "Hürmüz Boğazı krizi, 2022 doğal gaz krizine kıyasla daha geniş küresel etkiye sahip" açıklamasını yaptı. 2022 krizinin Avrupa ve Asya'yı etkilediğini ve ülkeleri boru hattından LNG'ye geçmeye zorladığını hatırlatan Moati, mevcut durumun daha vahim olduğunu vurguladı.
CIS Küresel Gaz ve LNG Baş Analisti Alex Siow ise, Japonya ve Güney Kore'nin Hürmüz'den kaybedilen kontratlı kargoların yerine spot LNG alımı yapmasının beklendiğini ifade etti. Siow, "Çin ve Hindistan talep azaltmayı değerlendirirken, Avrupa, Güney Kore ve Japonya kesintiyi spot LNG alımıyla telafi etmeye çalışıyor" dedi.
Bu gelişmeler, küresel enerji piyasalarında belirsizliği artırırken, tüketiciler için fiyat artışları ve tedarik güvenliği endişelerini de beraberinde getiriyor.
