Gazze, 2026 Ramazanı'nı Enkazlar ve Derin Kriz İçinde Karşılıyor
İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana sürdürdüğü askeri operasyonlar ve kırılgan ateşkeslere rağmen devam eden saldırılar nedeniyle Gazze Şeridi, 2026 Ramazan ayını ağır bir insani felaketin gölgesinde karşılamaya hazırlanıyor. 70 binden fazla Filistinlinin hayatını kaybettiği, yüz binlercesinin evsiz kaldığı bu kıyı şeridinde, hayatta kalanlar hem yıkımın izleriyle yaşam mücadelesi veriyor hem de Ramazan'a sayılı günler kala temel ihtiyaçlarını karşılama telaşı içinde. Ancak bu yılki hazırlıklar, geçmiş Ramazanların coşkusundan ve heyecanından çok uzakta, derin bir hüzünle şekilleniyor.
Enkazlar Arasında Kurulan Çadırlar ve Değişen Sokak Silüeti
Gazze'nin birçok bölgesinde sokakların görünümü kökten değişmiş durumda. Bir zamanlar ışıklarla süslenen, çocukların fenerlerle koşuşturduğu mahalleler, şimdi moloz yığınları, yarım kalmış betonarme yapılar ve geçici barınma çadırlarıyla dolu. Enkazların arasına kurulan bu çadırlar, onarılamayan altyapı ve yıkılmış mahalleler, Ramazan'ın manevi atmosferine derin bir keder katıyor. Buna rağmen insanlar, birkaç gün sonra başlayacak mübarek ay için küçük de olsa hazırlık yapmaya çalışıyor, ancak imkânlar son derece kısıtlı.
İnsani Yardım Girişlerindeki Ciddi Kısıtlamalar
Ateşkes anlaşmalarına rağmen bölgeye yönelik kısıtlamalar ve yardım girişlerindeki aksamalar, yaşam koşullarını giderek zorlaştırıyor. Günlük 600 TIR insani yardımın girmesi öngörülürken, sahadaki kaynaklar çoğu gün sadece 100 ila 150 TIR'ın geçişine izin verildiğini belirtiyor. Bu durum, Ramazan öncesi dönemde gıda stoklarının kritik seviyelere düşmesine neden oluyor.
- Un, pirinç, mercimek, konserve ürünler ve yağ gibi temel gıdalar sınırlı miktarda bulunabiliyor.
- Çarşı ve pazarlarda raflar çoğunlukla boş; bulunan ürünlerin fiyatları ise birçok ailenin erişemeyeceği seviyede.
- İşsizlik oranının tarihi zirvelere ulaştığı Gazze'de düzenli geliri olan hane sayısı oldukça az.
Elektrik kesintileri günlük hayatın değişmez bir parçası haline gelirken, temiz suya erişim de ciddi şekilde sınırlı. Birçok aile suyu bidonlarla temin etmek zorunda kalıyor. Bu şartlar altında Ramazan hazırlığı, pek çok hane için sadece temel gıdayı bulabilmek anlamına geliyor.
Ramazan Öncesi Sessizlik ve Parçalanmış Aileler
Geçmiş yıllarda Ramazan'dan haftalar önce başlayan hareketlilik ve hazırlık coşkusu, bu yıl yerini belirgin bir sessizliğe bırakmış durumda. Han Yunus'taki çadır kentte yaşayan üç çocuk annesi Meryem, duygularını şöyle ifade ediyor: "Eskiden Ramazan gelmeden ev temizliği yapar, çocuklara küçük hediyeler alırdık. Bu yıl çadırın içinde yaşıyoruz. Temiz su bulmak bile zor. Yine de birkaç gün kaldı diye biraz pirinç ve un ayırmaya çalışıyorum."
Birçok aile için Ramazan'a hazırlık, "ne pişireceğiz" sorusundan önce "ne bulabileceğiz" sorusuyla başlıyor. Evleri yıkılan binlerce kişi hâlâ geçici barınma alanlarında yaşarken, kalabalık çadırlar ve hasarlı binalarda kalan aileler sınırlı imkânları paylaşarak ayı karşılamaya çalışıyor. Üstelik, saldırılarda kaybedilen yakınlar, göç etmek zorunda kalanlar veya hâlâ kayıp olanlar nedeniyle aileler parçalanmış durumda; sofralar manevi olarak da eksik.
Sokak Temizliği ve Yardım Kuruluşlarının Çabaları
Tüm yoksunluğa rağmen mahallelerde küçük ama anlamlı bir hareketlilik gözlemleniyor. Gençler ve gönüllüler, Ramazan öncesi sokakları temizlemeye, molozlar arasından yürüyüş yolları açmaya ve iftar organizasyonları için alanlar düzenlemeye çalışıyor. Elektrik olmadığı için gaz lambaları ve küçük güneş enerjili aydınlatmalar hazırlanıyor.
Sivil gönüllüler ve yardım kuruluşları da Ramazan öncesi çalışmalarını yoğunlaştırmış durumda. Geçtiğimiz yıl enkazların gölgesinde uzun sofralar kuran ekipler, bu yıl da benzer organizasyonlar için planlama yapıyor, ancak kaynak bulmak daha zor. Yardım kuruluşları, özellikle temel gıda kolileri hazırlamaya odaklanıyor:
- Birkaç kilo un
- Biraz pirinç ve mercimek
- Sıvı yağ
- Az miktarda şeker
Bu koliler birçok aile için Ramazan boyunca hayati önem taşıyor, ancak yardımların yetersiz kalması endişesi herkesi sarıyor.
Künefe Lüks Oldu, Mescitler Onarılıyor
Gazze'yle özdeşleşen künefe, bu yıl birçok aile için erişilmesi zor bir tatlı haline geldi. Un, şeker, yağ ve peynir gibi malzemelerin temini hem zor hem pahalı. Tatlı dükkânlarının çoğu ya yıkılmış ya da malzeme yokluğu nedeniyle kapalı. Açık olan birkaç işletmede ise fiyatlar çok yüksek.
Tüm yıkıma rağmen Gazze'de Ramazan'ın ruhu tamamen sönmüş değil. Mahalle aralarında gençler, hasar görmüş mescitleri onarmaya, kırık camları geçici malzemelerle kapatmaya çalışıyor. Amaç, Ramazan başladığında teravih namazlarının kılınabileceği bir ortam oluşturmak. Bazı camiler tamamen yıkılmış olsa da, insanlar açık alanlarda ibadet edebilmek için hazırlık yapıyor; zemin kilimleri temizleniyor, tente kurulması planlanıyor.
Sanatçılar Enkazlara Ramazan Resimleri Çiziyor
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus kentinde Filistinli sanatçı Hani Dahman, Ramazan ayı öncesinde İsrail saldırılarında yıkılan evlerin duvarlarına ve enkazlarına Ramazan temalı resimler çiziyor. Hani, çizdiği bu resimlerle saldırıların gölgesindeki Gazze'de Ramazan heyecanını ve umudunu yaşatmaya, direnci sanatla ifade etmeye çalışıyor.
Gazze'de Ramazan'a sayılı günler kala tablo son derece ağır. Enkazların gölgesinde, eksilen sofralarla ve yarım kalan hayatlarla insanlar mübarek aya hazırlanıyor. Maddi imkânsızlıklar, altyapı sorunları ve derin kayıplar, tüm hazırlıkları gölgeliyor. Ancak tüm zorluklara rağmen Gazzeliler, Ramazan'ı karşılamak için sabrı, dayanışmayı ve umudu diri tutmaya çalışıyor. Bu topraklarda Ramazan henüz başlamadı, fakat bekleyiş ve mücadele çoktan başladı.
