Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Alanya kıyılarında yürütülen 4 günlük araştırmanın sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, ilçenin bazı noktalarında mikroplastik kirliliği Akdeniz'deki mevcut kirliliğin 60-65 kat üzerine çıkıyor. Bu durum, bölgedeki deniz ekosistemi ve turizm açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Kirliliğin Kaynağı: Geri Dönüşüm Tesisleri
Alanya Belediyesi Meclis Salonu'nda düzenlenen basın toplantısında konuşan Gündoğdu, mart ayından bu yana Adana kıyılarından Kemer ve Fethiye'ye kadar uzanan hatta mikroplastik kirliliği şikayetlerini takip ettiklerini söyledi. Kış ve ilkbahar aylarındaki aşırı yağışların yıkama etkisiyle kaçak deşarjlar ve yasa dışı dökümlerle biriken mikroplastiklerin denize taşındığını anlatan Gündoğdu, akıntı dinamikleriyle kirliliğin Adana ve Mersin'den Alanya ve Fethiye'ye kadar ulaştığını ifade etti.
Alanya Belediyesi'nin talebi üzerine ilçede 4 günlük arazi çalışması yaptıklarını aktaran Gündoğdu, "4 farklı istasyondan ve 2 arıtma tesisi çıkış suyundan örnek aldık. Arıtma tesisinin birinde çok az bir sorun çıktı. Oysa denizden elde ettiğimiz bulguların bazı istasyonlarda yüzde 60, bazı istasyonlarda yüzde 93 oranında plastik geri dönüşüm tesislerinde özel olarak parçalanmış plastiklerden kaynaklandığını tespit ettik. Özellikle bazı noktalarda bu miktarın Akdeniz'deki mevcut kirliliğin 60-65 kat üzerinde olduğunu belirledik" dedi.
Deniz Ekosistemine Büyük Zarar
Söz konusu kirliliğin deniz ekosistemine de zarar verdiğini dile getiren Gündoğdu, Adana bölgesinde kaçak deşarj yapılan bir kanaldan saatte 1 metreküp suyla yaklaşık 1,5-2 milyar mikroplastiğin Akdeniz'e taşındığını tespit ettiklerini kaydetti. Bu rakam, kirliliğin boyutunu gözler önüne seriyor.
Gündoğdu, plastik atık ithalatının kirliliği beslediğini öne sürerek şu uyarılarda bulundu: "Burada kontrol mekanizmasının sıkılaştırılmasının yanında geri dönüşüm tesislerine sıfır mikroplastik deşarjı kriteri getirecek yeni standartlar belirlenmeli ve ithalatın bir an önce durdurulması gerekiyor. Türkiye'de belediyelerin topladığı 3,3 milyon ton plastik atık var, ham madde ihtiyacı buradan karşılanabilir. Tesislerin çıkış sularının denetlenmesi ve standartların düzenli izlenmesi şart. Aksi takdirde bölgedeki turizm bundan çok ciddi etkilenebilir."
Turizm Gelirine Tehdit
Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik ise denize giren vatandaşları rahatsız eden kirliliğin bilimsel olarak ortaya konulması amacıyla Çukurova Üniversitesi'nden Gündoğdu ve ekibiyle ortak çalışma gerçekleştirdiklerini söyledi. Bölgedeki turizm potansiyeline dikkati çeken Özçelik, şu ifadeleri kullandı: "2025 yılında 60 milyar doların üzerinde turizm geliri elde eden Türkiye'de Antalya'nın payı yaklaşık 17 milyar dolar. Turistlerimizden yoğun tepkiler aldık. Kirlilik bu şekilde devam ederse Akdeniz çanağının tercih edilmeyeceğini öngörüyoruz. Kirliliğe sebep olan Mersin-Adana taraflarındaki katı atık geri dönüşüm tesislerinin güçlü denetim altına alınarak denizlerimize atık bırakmayacak şekilde çalışmasının sağlanmasını istiyoruz."
Ulusal Hareket Çağrısı
Özçelik, kirliliğin önlenmesi için ulusal bir hareket başlatmak istediklerini belirterek, yetkililere çağrıda bulundu. Bilim insanları ve yerel yönetimlerin ortak çalışmasıyla hazırlanan rapor, mikroplastik kirliliğiyle mücadelede acil önlemler alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
