Süper El Nino 2026 Alarmı: Türkiye'yi Bekleyen Sıcaklık Rekorları ve Etkileri
Dünya genelinde Süper El Nino endişesi giderek artıyor. Uzmanlar, Pasifik Okyanusu'nda gelişen sıcaklık anomalilerinin küresel iklimi derinden etkileyebileceğini vurguluyor. El Nino, okyanus yüzey sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşan bir iklim olayı olarak tanımlanıyor. Bu durum, dünya çapında aşırı hava olaylarının artmasına yol açabiliyor. Özellikle kuraklık, sel, sıcak hava dalgaları ve şiddetli fırtınalar El Nino dönemlerinde daha sık görülüyor. 2026 yılı için yapılan erken tahminler, güçlü bir El Nino ihtimalini tartışmaya açıyor.
El Nino Nedir ve Nasıl Oluşur?
El Nino, doğu tropikal Pasifik Okyanusu'ndaki yüzey sularının olağandışı ısınmasını ifade eder. İki ila yedi yıllık aralıklarla düzensiz olarak meydana gelen bu iklim olayı, okyanus sıcaklıkları, akıntıların hızı ve yerel hava durumu üzerinde önemli etkilere sahiptir. La Nina ise bölgenin yüzey sularının olağandışı soğumasını tanımlayan bir modeldir. İklim bilimciler, normal deniz yüzeyi sıcaklıklarından sapmaları ölçmek için Okyanus Nino Endeksi'ni kullanırlar.
2026 İçin Süper El Nino Uyarısı
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, 2026 yılına ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Kurnaz, "Yazın ilk yarısında sıcaklıkların en yüksek ilk üç sene arasında seyretmesini bekliyoruz ama ortasını geçtiğimizde sıcaklık rekorları kırmaya başlayacağız" dedi. Temmuz sonu itibarıyla tartışmasız en yüksek sıcaklıkların beklenmesinin nedeni olarak El Nino'nun başlangıcını gösterdi.
Prof. Dr. Kurnaz, "Şu anda epey bir zamandır konuşulan şey, El Nino'nun başlayıp başlamayacağı değil, başladığı zaman Süper El Nino olup olmayacağı. Gün geçtikçe, başlayacak olan El Nino'nun Süper El Nino olacağı düşüncesi ağır basmaya başlıyor" ifadelerini kullandı. Bu durumun Türkiye açısından özellikle eylül-ekim aylarında sıcaklıkların ortalamaların çok üzerine çıkacağını gösterdiğini belirtti.
Türkiye'yi Bekleyen Etkiler
Süper El Nino'nun Türkiye üzerindeki olası etkileri şunlardır:
- Sıcaklık rekorları: Eylül-ekim aylarında ortalamaların çok üzerinde sıcaklıklar bekleniyor.
- Tarım sektörü: Kuraklık ve su kaynakları üzerinde ciddi baskı oluşturabilir.
- Sağlık riskleri: Aşırı sıcaklıklar nedeniyle ölüm oranlarında artış yaşanabilir.
- Enerji tüketimi: Soğutma ihtiyacının artmasıyla enerji talebi yükselebilir.
Prof. Dr. Kurnaz, iklim değişikliğinin olmadığı bir senaryoda El Nino'nun küresel ortalama sıcaklıkları ortalamanın 0,1 ila 0,2 derece üzerine taşıyabileceğini, ancak mevcut ısınma eğilimine El Nino'nun eklenmesiyle ağustos ve eylül aylarında rekor sıcaklıkların görülebileceğini kaydetti. "0,2 derece, aşırı sıcaklıklara en az 1 derece olarak yansır. Mesela aşırı sıcaklık geçtiğimiz sene Türkiye'de 50 derece ölçülmüştü. El Nino olan bir senede bunun 51 derece olması beklenir" diye konuştu.
Küresel Senaryolar ve Öngörüler
Çalışmalarda kullanılan geleceğe yönelik iklim senaryoları, El Nino genliğinde yüzde 14 ile 23 arasında bir artışa işaret ediyor. Tüm senaryolarda daha güçlü El Nino etkileri öngörülüyor. Sera gazı emisyonlarının orta düzeyde arttığı senaryoya göre, 2020-2099 döneminde doğumda ortalama kümülatif yaşam beklentisi kaybının 2,8 yıl olacağı tahmin ediliyor. Bu kaybın en olumlu senaryoda 1 yıl, en olumsuz senaryoda ise 3,1 yıl olması bekleniyor.
Prof. Dr. Levent Kurnaz, Pasifik Okyanusu'ndaki sıcaklık değişimlerinin dünyanın ortalama sıcaklığını doğrudan etkilediğini ve bunun tarım ile sağlık başta olmak üzere birçok sektörde ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguladı. Süper El Nino'nun sadece bir hava olayı değil, küresel ölçekte ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri olan bir iklim krizi bileşeni olduğunu sözlerine ekledi.
