Bursa'da 600 Yıllık Caminin Altında Tarihi Havuz Keşfedildi
Bursa'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Muradiye Külliyesi içindeki 2. Murad Camisi'nde sürdürülen restorasyon çalışmaları sırasında 600 yıllık olduğu değerlendirilen bir havuz yapısı gün yüzüne çıkarıldı. Sultan 2. Murad tarafından 1426 yılında yaptırılan caminin restorasyonu, Bursa Valiliği, Bursa Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Bursa Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü'nün ocak ayındaki tesliminin ardından özel bir şirket tarafından başlatıldı.
Osman Hamdi Bey'in Tablosundaki Kapıda Kazı Yapıldı
Osman Hamdi Bey'in "Cami Kapısında (At the Mosque Door)" adlı, Londra'da müzayedede satılan tablosunda tasvir edilen ana giriş kapısının bulunduğu camide, 19 Ocak'ta başlatılan çalışmalar kapsamında cümle kapısından ana mekana geçit veren holde yer aldığı tahmin edilen havuza ilişkin kazı yürütüldü. Çalışmalar sonucunda sekizgen planlı, mermer ve çini kaplamalı bir havuz yapısı tespit edildi.
Restorasyondan sorumlu yönetici Selim Haşlak, "Bu havuzun, süreç içerisinde bilinçli bir şekilde kapatıldığı kanaatindeyiz" dedi. Haşlak, havuzun detaylarına dair araştırmalar yapıldığını ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na raporların iletildiğini belirterek, "En son onların değerlendirmesine göre, havuz ihya edilerek yapılacaktır" ifadesini kullandı.
Ses Yalıtımı ve Dinlendirme Amacıyla Yapılmış
Çeşitli üniversitelerden gelen akademisyenlerin incelemeleri sonucunda, caminin içindeki yapının bir süs havuzu olduğu anlaşıldı. Haşlak, açıklamalarına şöyle devam etti:
- Caminin sağında ve solunda 'tabhane' denilen bölümler var. Seyyahlar ve dervişler buralara geliyor, sohbet ortamı oluşuyor.
- Bu konuşmaların birbirlerine gitmemesi ve ibadet edilen harim bölgesindekilerin rahatsız olmaması için ses yalıtımı amacıyla havuz yapılmış.
- Arka taraflardaki odacıklarda dinlenen kişilerin rahatsız olmaması ve dinlendirilmesi için de bu havuzun inşa edildiği düşünülüyor.
- Dışarıda bir şadırvan da bulunuyor. Bu havuzun abdest alma mantığıyla değil, süs, yalıtım ve dinlendirme amacıyla yapıldığını düşünüyoruz.
Turkuaz Ağırlıklı Çiniler ve Gizemli Kanallar
Haşlak, havuzun etrafında mermer ve çini parçalarının görüldüğünü belirterek, "Genelde turkuaz ağırlıklı mavinin koyu ve açık tonlarında çiniler çıkıyor" dedi. Aynı dönemin çinileri olduğu kanaatine varıldı.
Caminin drenaj hattında yürütülen restorasyon çalışmalarında ise caminin altında doğudan batıya, kuzeyden güneye uzanan kanallar keşfedildi. Haşlak, bu kanallarla ilgili araştırmaların devam ettiğini vurgulayarak şunları söyledi:
- Bu kanallar, bir havalandırma kanalı mı?
- Camiyi ısıtmak için bir sıcak su taşıma kanalı mı?
- Yoksa temel sisteminde ahşap hatıl konulması için oluşturulmuş kanallar mı?
"Bu, havuz kadar önemli bir konu. Çünkü çok nadir. Böyle kanalların caminin temel kısmında ve beden duvarlarının içinde çıkması... Bundan dolayı da ciddi bir araştırma yapıyoruz."
İmam Taşci: "Tarihimize Yeni Bir Sayfa Açıldı"
2. Murad Cami İmamı Muhammed Lütfi Taşci, caminin ibadete açılmasının 600. yılında sürdürülen restorasyondan duyduğu mutluluğu dile getirdi. Taşci, "Burada 600 yıllık bir havuz ortaya çıktı. Sultan 2. Murad Han döneminde yapılan orijinal havuz. Cenab-ı Allah'a hamdediyoruz. Tarihimize ve Bursa'nın hafızasına yeni bir sayfa açıldı" ifadelerini kullandı.
Restorasyon çalışmalarının devam ettiği caminin, Osmanlı mimarisinin önemli örneklerinden biri olduğu ve bu keşifle birlikte tarihi değerinin daha da arttığı belirtiliyor.
