Dil, canlı bir organizma gibidir; sürekli değişir, dönüşür ve evrim geçirir. Kelimeler doğar, ölür, anlamları genişler ya da daralır. Bugün günlük hayatta hiç düşünmeden kullandığımız, hatta bazen hakaret veya övgü saydığımız onlarca kelime, meğer yüzyıllar önce bambaşka hatta bazen tamamen zıt anlamlara geliyormuş. Dil bilimcilerin üzerinde durduğu, toplumsal değişimlerden teknolojiye kadar pek çok etkenle evrim geçiren o kelimeler...
Anlamı Tamamen Değişen Kelimeler
Günlük hayatta hiç düşünmeden kullandığımız kelimelerin yüzyıllar önce bambaşka dünyaları, hatta bugünkü anlamlarının tam zıttını tasvir ettiği gerçeği dilin en büyüleyici sırları arasında yer alıyor. Eskiden "edep sahibi" insanları övmek için kullanılan bir sözcüğün bugün hakarete dönüşmesi veya "hoş kokulu" anlamına gelen bir kelimenin bayat yemekleri anlatması, toplumsal ve teknolojik değişimin dil üzerindeki kaçınılmaz etkisini gözler önüne seriyor. İşte geçmişten günümüze gelirken, anlam kaymasının en belirgin ve dikkat çekici örnekleri:
Edepsiz
Eskiden "usulüne, adabına uygun davranan" yani doğrudan "edep sahibi" kişi demekken; bugün tam tersi, "terbiyesiz" anlamında kullanılarak 180 derecelik bir dönüşüm yaşamıştır.
Bayat
Bugün tazeliğini yitirmiş yiyecekler için kullandığımız bu kelime, eski Türkçede aslında "hoş kokulu, güzel" anlamına gelmekteydi.
