Ankara'nın Polatlı ilçesindeki Gordion Antik Kenti'nde yer alan ve halk arasında 'Midas Tümülüsü' olarak bilinen devasa mezar odasının aslında Kral Midas'a değil, babası Kral Gordias'a ait olduğu ortaya çıktı. 53 metre yüksekliği ve 300 metre çapıyla dünyanın en büyük ikinci tümülüsü olan bu yapı, içinde barındırdığı 3 bin 200 yıllık ardıç ağacından yapılma ahşap mezar odasıyla da dünyada tek örnek olma özelliği taşıyor.
Zonguldaklı madencilerin 82 metrelik tüneli
Tümülüse ulaşmak için 1957 yılında yapılan kazıda Zonguldak'tan getirilen madenciler, 82 metre uzunluğunda bir tünel kazarak mezar odasına giriş sağladı. O dönemdeki teknikle tepeden sulu sondaj yöntemiyle inilen mezarda, dikkatli çalışılmasına rağmen ahşap yapıya ve kumaş dokulara kısmen zarar verildiği belirtiliyor. Köyde anlatılanlara göre ise önce mezar odasına küçük bir pencere açılmış ve bir çocuk, ayağından tutularak içeri sarkıtılmış; çocuğun iskeleti görüp korkması üzerine geri çekilmiş.
Gordias'ın mezarı, Midas'ın gölgesinde kaldı
Gordion Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Kadim Koç, tümülüsün herkes tarafından Midas'ın mezarı olarak bilindiğini ancak gerçeğin farklı olduğunu söyledi. Koç, "1957 yılında kazı yapılıp mezara ulaşıldığında Ulus Gazetesi, 'Midas'ın babası Gordias'ın mezarı bulundu. Gordias'ın iskeleti bulundu' diye yazdı. Ama Midas o kadar ünlü ki, antik çağın en renkli kişiliklerinden biri olduğu için babası bir türlü oğlunun önüne geçemedi. Bugün hâlâ insanlar, biz ne kadar 'Burası Midas'ın babası için yapılmış bir tümülüs' desek de, Midas'ın adıyla anıyor" dedi.
Dünyanın ikinci büyük tümülüsü
Koç, Gordion'un tümülüslerle dolu ender yerlerden biri olduğunu vurgulayarak, "Polatlı bölgesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescillenmiş 130 tümülüs bulunuyor. Gordion'da ise 90'a yakın tümülüs var. Bunların en büyüğü Midas Tümülüsü olarak bilinen bu yapı. Dünyanın ikinci büyük tümülüsü. Birincisi de yine bizde, Manisa'daki Lidyalılara ait tümülüs" ifadelerini kullandı.
99 fibula: Friglerin metal ustalığı
Mezar odasından çıkarılan 99 adet fibula (çatal iğne), Friglerin metal işçiliğindeki ustalığını gözler önüne seriyor. Koç, "Çatal iğnenin ana vatanı burası. İlk çatal iğneler burada üretilmiş. Bu bulgular, Friglerin dünyanın en iyi ahşap oymacılığını ve halı dokumacılığını yaptığını gösteriyor" dedi.
3 bin 200 yıllık ardıç ağacı hâlâ sapasağlam
Ahşap mezar odasının 6 metre 15 santimetreye 5 metre 15 santimetre boyutlarında olduğunu belirten Koç, "Ardıç ağaçlarının hâlâ çürümediğini görüyoruz. Ağaçların yaşlarını hesapladığımızda, neredeyse 3 bin 200 yıl önceki bir ağacı bozulmadan görebiliyoruz. Bu, dünyada başka örneği olmayan bir durum" diye konuştu.
UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde
Gordion, 2023 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alındı. Koç, tümülüsün açılmış olması ve içindeki tek örnek ahşap mezarın korunmuş olmasının bu kararda etkili olduğunu söyledi. Mezardan çıkarılan eserlerin bir bölümü Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde, bir bölümü ise Gordion Müzesi'nde sergileniyor. Koç, "Gordion'daki küçük müzemizde birçok eşyayı görebilirsiniz. Bu değer, Ankara'nın dünya mirası. Mutlaka yerinde görülmeli" dedi.
