Çin Ateş Atı Yılı'na Girdi: 2026'da Doğan Bebekler At Burcunda Olacak
Çin, geleneksel Ay Yeni Yılı'nı kutlayarak Bahar Bayramı'nı karşıladı. Ülke, 12 Hayvanlı Ay Takvimi'ne göre Ateş Atı Yılı'na girdi. 17 Şubat'ta yeni ayın görülmesiyle başlayan ve 15 gün sürecek Bahar Festivali kapsamında milyonlarca kişi yeni yılı kutlamaya başladı.
Neden At Yılı ve Ateş Atı'nın Anlamı
Çin burç takvimi, 12 hayvandan oluşan 12 yıllık bir döngüye dayanıyor. Sırasıyla Fare, Öküz, Kaplan, Tavşan, Ejderha, Yılan, At, Keçi, Maymun, Horoz, Köpek ve Domuz yılları yaşanıyor. Kişinin burcu doğduğu yıla göre belirleniyor. Buna göre 2026'da doğan bebekler At burcunda olacak.
Her yıl ayrıca beş elementten biriyle eşleştiriliyor. 2026'da göksel kök 'Bing' (Büyük Güneş) ve yersel dal 'Wu' (At) birleşerek Ateş Atı Yılı'nı oluşturuyor. İnanca göre, her burcun şansı, Jüpiter'e paralel ancak ters yönde hareket ettiğine inanılan yıldız tanrıları topluluğu 'Tai Sui'nin konumuna bağlı olarak değişiyor.
Çin Astrolojisinde At'ın Sembolik Anlamı
Çin kültüründe at; güç, azim ve yüksek hedeflerin simgesi olarak kabul ediliyor. Efsanevi ejder-at göğün kudreti ve kişinin kendini geliştirme arayışıyla ilişkilendirilirken, 'ejder-at ruhu' ifadesi dayanıklılık, enerji ve kararlılık anlamı taşıyor.
'At gelir gelmez başarı getirir' şeklindeki yaygın iyi dilek ifadesi ise atın zamanla ilerleme, başarı ve iyi talihin bir metaforuna dönüştüğünü gösteriyor. Çin inanışına göre 1906, 1918, 1930, 1942, 1954, 1966, 1978, 1990, 2002, 2014, 2026 yıllarında doğanlar At burcu.
Büyük dönüşümlerin yaşanacağına inanılan bu süreçte At burçlarının özellikle ruhsal ve fiziksel sağlıklarına dikkat etmeleri öneriliyor. Değişimlerin, büyük maddi fırsatları ve güçlü bir kişisel gelişim sürecini beraberinde getirebileceği belirtiliyor. Öte yandan 2027 Ay Yeni Yılı'yla birlikte doğacaklar ise Keçi burcuna girecek.
Ay Yeni Yılı Efsanesi: Nian Canavarı
Ay Yeni Yılı'yla ilgili çok sayıda efsane bulunuyor. Bunlardan en bilinenlerinden biri Nian efsanesi. Rivayete göre keskin dişleri ve boynuzları olan Nian adlı bir canavar, her yılın arifesinde denizden çıkarak köylere saldırıyordu.
Bir yıl köylüler saklanırken yaşlı bir adam köyde kalmayı tercih etti. Kapısına kırmızı afişler astı, kırmızı giysiler giydi ve havai fişekler patlattı. Nian'ın kırmızı renkten ve yüksek sesten korktuğuna inanılıyor. Bu nedenle kırmızı giymek, kırmızı süslemeler asmak ve havai fişek yakmak bugün de Ay Yeni Yılı gelenekleri arasında yer alıyor.
Bahar Festivali Hazırlıkları ve Gelenekler
Ay Yeni Yılı hazırlıkları yaklaşık bir hafta önceden başlıyor. 2026'da 11 Şubat'a denk gelen son ayın 24. gününde özel kekler ve pudingler hazırlanıyor. Mandarincede 'gao' ve Kanton lehçesinde 'gou' olarak adlandırılan bu tatlıların adı, 'yüksek' kelimesiyle aynı telaffuza sahip olduğu için ilerleme ve yükselişi simgeliyor.
Evlerin girişine iyi dilekler içeren kırmızı pankartlar asılıyor. Bu süslemelerin hem kötü ruhları uzak tuttuğuna hem de iyi talih getirdiğine inanılıyor. Son ayın 28. günü (2026'da 15 Şubat) ise ev temizliği yapılıyor. Amaç, biriken kötü şansı uzaklaştırmak.
Bazı inançlara göre yeni yılın ilk beş gününde çöp atmak veya süpürmek, yeni gelen şansı da süpürmek anlamına geliyor. Yeni yılın ilk günü saç yıkamak ya da kestirmek de uğursuz sayılıyor; çünkü Çince'de 'saç' kelimesinin ilk karakteri 'zenginlik' kelimesiyle aynı.
Ay Yılı Arifesinde Büyük Aile Yemeği
Ay Yeni Yılı arifesinde (16 Şubat) aileler büyük bir akşam yemeğinde bir araya geliyor. Menüde şansla ilişkilendirilen yemekler yer alıyor:
- Balık (Çince'de 'fazlalık' kelimesiyle aynı telaffuza sahip)
- İlerlemeyi simgeleyen tatlılar
- Altın külçesine benzeyen mantılar
Çin'in kuzeyinde mantı ve erişte öne çıkarken, güney bölgelerinde buharda pişmiş pirinç vazgeçilmez kabul ediliyor. Malezya ve Singapur'da ise 'yusheng' adı verilen, çiğ balık ve sebzelerin birlikte havaya atılarak karıştırıldığı 'bereket salatası' geleneği sürdürülüyor.
Yeni Yılın İlk Günlerinde Akraba Ziyareti ve Gelenekler
Yeni yılın ilk iki günü genellikle aile ve akraba ziyaretleriyle geçiyor. Ev ziyaretlerinde hediyeler ve meyveler götürülüyor. Evli çiftlerin, evlenmemiş gençlere ve çocuklara para konulan kırmızı zarflar vermesi bekleniyor. Bu zarfların çocukları kötü ruhlardan koruduğuna inanılıyor.
Güney Kore'de Ay Yeni Yılı 'Seollal' olarak kutlanıyor. Üç gün süren etkinliklerde atalara saygı sunuluyor, geleneksel oyunlar oynanıyor ve pirinç keki çorbası gibi yemekler yeniyor.
Tapınak Ziyaretleri ve Özel Günler
Yeni yılın üçüncü günü (19 Şubat) 'chi kou' yani 'kırmızı ağız' olarak anılıyor. Bu gün tartışma riskinin yüksek olduğuna inanıldığı için bazı kişiler sosyal temaslardan kaçınarak tapınaklara gidiyor. Her yıl bazı burçların yıldız konumlarıyla olumsuz etkileşime girdiğine inanılıyor.
Yedinci gün (23 Şubat), Çin mitolojisindeki ana tanrıça Nuwa'nın insanlığı yarattığı gün olarak kabul ediliyor. Bu nedenle 'insanların doğum günü' olarak anılıyor. Bazı Kanton topluluklarında yedi çeşit sebzeden oluşan yemekler hazırlanıyor.
Fener Festivali ile Bahar Festivali'nin Sonu
Bahar Festivali'nin son günü olan 15. gün (3 Mart), Fener Festivali olarak kutlanıyor. Mandarince Yuan Xiao Jie olarak adlandırılan festival, yılın ilk dolunayını simgeliyor. 'Yuan' başlangıç, 'Xiao' ise gece anlamına geliyor.
Festival, kışın bitişini ve baharın gelişini temsil ediyor. Bu günde fenerler yakılarak karanlığın uzaklaştırıldığı ve yeni yıla umutla girildiği simgeleniyor. Antik Çin'de genç kızların dışarı çıkmasına izin verilen tek gün olduğu için festival, zaman zaman 'Çin Sevgililer Günü' olarak da anılıyor.
Günümüzde de dünyanın birçok kentinde Ay Yeni Yılı, büyük fener gösterileri ve etkinliklerle kutlanmaya devam ediyor.
