Günlük hayatın akışı içinde neşeyle, bir melodi eşliğinde ya da birini çağırmak için sıklıkla başvurduğumuz bir refleks: ıslık çalmak. Bu masum görünen eylem, özellikle akşamları büyüklerimizden "Şeytanı toplarsın!" veya "Gece ıslık çalınmaz!" gibi uyarılarla kesintiye uğrar. Peki, bu uyarıların kaynağı nedir? Islık çalmak gerçekten dini açıdan yasak mıdır? Habertürk'ün 16 Ocak 2026 tarihli haberine göre, bu sorunun cevabı niyette ve tarihsel bağlamda gizli.
Kuran-ı Kerim'deki Islık Ayeti ve Tarihsel Bağlam
Islık çalmanın dini literatürdeki en önemli referansı, Enfal Suresi'nin 35. ayetidir. Ayette, Mekkeli müşriklerin Kabe'deki ibadetleri, "ıslık çalmak ve el çırpmaktan başka bir şey" olarak nitelendirilir. İslam alimlerinin yorumuna göre, bu ayet, Hz. Peygamber'i (s.a.v.) rahatsız etmek ve ibadetini bölmek amacıyla ıslık çalan putperestlerin davranışını kınamaktadır. Dolayısıyla, ibadet kastıyla veya ibadete saygısızlık amacıyla ıslık çalmak haram kabul edilmiştir.
Konunun bir diğer tarihsel boyutu ise bazı tefsirlerde ve rivayetlerde, Lut Kavmi'nin kötü amaçlı iletişim için ıslık kullandığına dair anlatımlardır. Bu da zaman içinde ıslığın, ahlaksız davranışlarla özdeşleştirilmesine yol açmıştır.
"Şeytan Toplama" İnancı ve Diyanet'in Güncel Fetvası
Halk arasında yaygın olan "gece ıslık çalmanın şeytanları veya cinleri çağırdığı" inancının, Kuran veya sahih hadislerde açık bir dayanağı bulunmamaktadır. Bu, daha çok kültürel bir batıl inançtır. Ancak İslam'da gecenin sükunet zamanı olması ve gereksiz gürültüden kaçınılması gerektiği prensibi göz önünde bulundurulur.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu ise konuya netlik getiriyor. Kurul'un görüşüne göre, ıslık çalmak zatında (kendi başına) haram değildir. Yasaklanan, ibadet sırasında ve alay amacıyla yapılan ıslıktır. Günlük hayatta neşe, iletişim (örneğin Karadeniz'deki 'Kuş Dili' geleneği) veya birine seslenme amacıyla ıslık çalmak mubah (serbest) kabul edilir.
Nerede Islık Çalınmaz? Mekruh Sayılan Durumlar
Diyanet, Müslümanın vakur (ağırbaşlı) olması gerektiğini vurgulayarak bazı uyarılarda bulunuyor. Buna göre, sürekli ve laubali bir şekilde, çevreyi rahatsız edecek tarzda ıslık çalmak hoş karşılanmaz. Ayrıca, cami, mezarlık, Kuran kursu gibi manevi mekanlarda veya saygı gerektiren resmi ortamlarda ıslık çalmak "mekruh" ve edepsizlik olarak değerlendirilir.
Sonuç olarak, ıslık çalmanın hükmü niyet ve bağlama göre değişmektedir. Kuran'da yasaklanan, saygısızlık ve alay amacı taşıyan eylemdir. Günümüzde masumane yapılan ıslık çalma eylemi ise, saygı sınırları içinde kalmak ve başkalarını rahatsız etmemek kaydıyla, dini açıdan caiz görülmektedir. Bu konudaki batıl inançlar yerine, Diyanet'in örf ve niyet odaklı yaklaşımını benimsemek en doğrusu olacaktır.
