Aydın'ın Kuşadası Körfezi ve Antalya'nın Kaş Patara bölgesinde yapılan bir araştırma, deniz kaplumbağalarının karaya vurma vakalarının son 18 yılda önemli ölçüde arttığını ortaya koydu. Çalışma, uzun vadeli verilerin analiziyle hazırlandı ve hakemli bir dergide yayımlandı.
Araştırmanın detayları
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nden Prof. Dr. Oğuz Türkozan, Hakkari Üniversitesi'nden Sezgin Karaman, Denizli Pamukkale Üniversitesi'nden Prof. Dr. Eyüp Başkale, İstanbul Üsküdar Üniversitesi'nden Ayfer Şirin ve Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü'nün işbirliğiyle hazırlanan makalede, Kuşadası Körfezi'nden 2007-2024 yıllarını kapsayan 18 yıllık, Patara'dan ise 2019-2024 yıllarını kapsayan 6 yıllık karaya vurma verileri incelendi.
Araştırma kapsamında geneli iribaşlı deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ve yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) olmak üzere toplam 397 karaya vurma vakası kaydedildi. Veriler, vakaların yıllar içinde belirgin şekilde arttığını ve Kuşadası Körfezi'nde bazı bölgelerde yoğunlaşmalar yaşandığını gösterdi.
Dış yaralanma izine rastlanmadı
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu, incelenen kaplumbağaların yaklaşık yarısında dış yaralanma izine rastlanmaması oldu. Bu durumun, ölümlerin genellikle balıkçılık faaliyetleriyle etkileşim ya da su altında kalmaya bağlı dolaylı nedenlerden kaynaklanabileceğine işaret ettiği ifade edildi.
Yaz aylarında risk artıyor
Mevsimsel veriler, riskin özellikle kıyı kullanımının arttığı yaz aylarında yükseldiğini ortaya koydu. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Mevsimsel eğilimler ve boyut dağılımları, riskin kıyıdaki insan faaliyetlerinin yoğunlaştığı sıcak aylarda daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, belgelenen karaya vurma artışı, bölgesel denizel mekansal planlama ve kıyı yönetimi için gerekli olan kanıta dayalı bilgilerin sağlanmasında, uzun süreli vatandaş bilimi ve kurumsal ağların kritik rolünü vurgulamaktadır."
