Kurban nasıl kesilir ve kurban keserken nelere dikkat edilmelidir sorusu, İslam aleminin en mübarek dönemlerinden biri olan 2026 Kurban Bayramı öncesinde milyonlarca vatandaşın gündeminde ilk sıralarda yer alıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı rehberliğinde, kurbanlık hayvanı incitmeden, İslami usullere, çevre temizliğine ve hijyen kurallarına tam uyum sağlayarak ibadeti yerine getirmenin tüm detayları merak ediliyor.
Kesim Öncesi Hazırlık ve Hayvana Yaklaşım Usulü
Kurbanlık hayvanın kesim yerine götürülmesiyle birlikte ibadetin fıkhi boyutu başlar. İslamiyet, canlıya hürmeti esas aldığı için kurbanlık hayvan kesinlikle sürüklenerek, dövülerek veya ürkütülerek kesim alanına taşınmamalıdır. Hayvanın gözleri temiz bir tülbent veya bez yardımıyla bağlanmalı, sakinleşmesi sağlanmalıdır. Keskin bıçaklar ve kullanılacak teçhizatlar kesinlikle hayvanın göreceği şekilde bilenmemeli, canlının strese girmesi engellenmelidir. Yapılan araştırmalar, kesim öncesi stres yaşayan hayvanların etlerindeki pH dengesinin bozulduğunu ve etin sertleştiğini göstermektedir.
Diyanet'e Göre Adım Adım Kurban Kesim Tekniği
Devenin dışındaki tüm kurbanlık hayvanlar (koyun, keçi, sığır, manda), sol yanları üzerine, yüzleri ve göğüsleri kıbleye gelecek şekilde şefkatle yatırılır. Kolaylık sağlaması açısından hayvanın iki ön ve bir arka ayağı, uç kısımlarından bir araya getirilerek sağlam bir sicimle bağlanır, bir arka ayağı ise serbest bırakılır. Kesimi yapacak olan ehil kişi, yönünü kıbleye çevirerek üç defa bayram tekbiri (Teşrik tekbiri) getirir. Ardından vakit kaybetmeden "Bismillahi Allahü ekber" diyerek kesim işlemine geçer. Kesim esnasında nefes borusu, yemek borusu ve şah damarı olarak bilinen iki büyük kan damarının tek bir hamlede, süratle kesilmesi şarttır.
Kesim Esnasında ve Hemen Sonrasında Yapılan Mekruhlar
Kurban ibadetinin sıhhati ve hayvana eziyet edilmemesi için kaçınılması gereken bazı mekruh davranışlar vardır. Hayvanın canı tamamen çıkmadan, yani çırpınması durup vücudu soğumaya başlamadan önce omuriliğin kesilmesi (enseye bıçak vurulması), başının gövdeden tamamen koparılması veya derisinin yüzülmeye başlanması kesinlikle mekruhtur. Ayrıca bir hayvanın, diğer bir hayvanın gözü önünde kesilmesi de İslami etik kurallarına tamamen aykırıdır. Kesim tamamlandıktan sonra hayvanın kanının tamamen akması beklenmelidir; kanın içeride kalması etin erkenden bozulmasına neden olur.
Hijyen, Çevre Temizliği ve İdari Kurallar
Günümüzde kurban kesimleri, belediyeler ve valilikler tarafından belirlenen asgari teknik ve hijyenik şartlara sahip resmi kurban kesim alanlarında yapılmalıdır. Sokak aralarında, parklarda veya yol kenarlarında rastgele kesim yapmak hem çevre sağlığını tehdit eder hem de yasal olarak cezai müeyyidelere tabidir.
Kesim Sonrası İbadet ve Paylaşım Dengesi
Kurban kesim işlemini bizzat gerçekleştiren veya vekalet yoluyla kestiren kulun, kesimin ardından Allah'a şükür nişanesi olarak iki rekat şükür namazı kılması ve dua etmesi müstehaptır. Kesilen kurbanın eti ise geleneksel ve fıkhi ölçülere göre üç eşit parçaya bölünür. Bir parçası ev halkı ve aile bireyleri için ayrılırken, ikinci parçası eve gelen akraba, komşu ve misafirlere ikram edilir. Üçüncü ve en önemli parça ise kurban kesemeyen, maddi durumu yetersiz ihtiyaç sahiplerine dağıtılır.
