Spagetti ve lazanya denildiğinde akla hemen İtalya geliyor ancak tarihsel bulgular bu hikayenin çok daha eskiye dayandığını gösteriyor. Çin'den Akdeniz'e uzanan makarnanın şaşırtıcı yolculuğunu sizin için derledik.
Makarna Savaşı: İtalya'nın Sembolünün Kökleri Aslında Nereye Uzanıyor?
Bugün dünyanın dört bir yanında tüketilen makarna, çoğu insan için doğrudan İtalya ile özdeşleşiyor. Spagetti, lazanya ya da ravioli denildiğinde akla ilk gelen ülke hiç kuşkusuz İtalya oluyor. Ancak tarihçiler ve gastronomi araştırmacıları, bu ünlü lezzetin kökeninin sanıldığı kadar net olmadığını söylüyor. Yıllardır süren 'Makarnayı kim buldu?' tartışması ise her geçen yıl yeni bulgularla daha da büyüyor.
Çin'den Çıkan 4 Bin Yıllık Sürpriz
Makarnanın kökenine dair en çarpıcı keşiflerden biri, 2005 yılında Çin'in kuzeybatısındaki Lajia arkeolojik alanında ortaya çıktı. Araştırmacılar, ters dönmüş bir çömleğin altında yaklaşık 4 bin yıllık erişte kalıntıları buldu. İnce ve uzun yapısıyla dikkat çeken bu eriştelerin darı unundan yapıldığı belirlendi. Bu keşif, makarnanın benzeri yiyeceklerin Asya'da çok eski dönemlerde tüketildiğini gözler önüne serdi. Özellikle Çin mutfağında eriştenin binlerce yıllık geçmişe sahip olması, 'Makarnanın gerçek anavatanı Çin mi?' sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Marco Polo Hikayesi Neden Tartışılıyor?
Yıllardır anlatılan en popüler hikayelerden biri, ünlü gezgin Marco Polo'nun Çin seyahatinden dönerken makarnayı İtalya'ya getirdiği yönündeydi. Ancak tarihçiler bu anlatının büyük ölçüde bir şehir efsanesi olduğunu düşünüyor. Araştırmalara göre İtalya'da makarnaya benzer yiyecekler, Marco Polo'dan çok önce de tüketiliyordu. Hatta bazı uzmanlar, bu hikayenin 20. yüzyılda ortaya çıkan bir pazarlama çalışması sayesinde yaygınlaştığını savunuyor.
Akdeniz Mutfağında Makarna İzleri
Makarnanın yalnızca Çin'e ait olmadığını gösteren önemli tarihi kayıtlar da bulunuyor. Özellikle Antik Roma ve Antik Yunan dönemlerinde, bugünkü lazanyaya benzeyen katmanlı hamur yemeklerinin yapıldığı biliniyor. 12. yüzyılda Sicilya'da yaşayan Arap coğrafyacı El-İdrisi'nin yazılarında ise kurutulmuş uzun hamurlardan söz ediliyor. Bu durum, Akdeniz kültüründe de makarnaya oldukça benzeyen yiyeceklerin uzun süredir var olduğunu ortaya koyuyor.
İtalyanlar Makarnayı Nasıl Dünyaya Tanıttı?
Tarih boyunca farklı kültürlerde hamur bazlı yiyecekler üretilmiş olsa da makarnayı küresel bir simgeye dönüştüren ülke İtalya oldu. Özellikle Napoli'de gelişen kurutma teknikleri ve durum buğdayının kullanımı, makarnanın ticari olarak yayılmasını sağladı. Domates sosunun Avrupa mutfağına girmesiyle birlikte makarna bambaşka bir kimlik kazandı. İtalyan şeflerin geliştirdiği tarifler sayesinde makarna, yalnızca bir hamur işi olmaktan çıkıp dünya gastronomisinin en güçlü sembollerinden biri haline geldi.
Tek Bir Mucit Yok Gibi Görünüyor
Uzmanlara göre makarnanın tek bir mucidi olduğunu söylemek oldukça zor. Çin'de erişte kültürü binlerce yıl öncesine dayanırken, Akdeniz dünyasında da benzer hamur yemekleri bağımsız şekilde gelişti. Bugün kabul edilen görüş ise makarnanın farklı coğrafyalarda ayrı ayrı ortaya çıktığı, İtalya'nın ise bu lezzeti modern dünyaya taşıyan ülke olduğu yönünde.
