Mersin'de Villa İnşaatından 8 Roma Mezarı Çıktı
Mersin'de Soli Pompeipolis Antik Kenti içinde kalan ve 2021 yılında villa inşaatı izni verilen bir arsada, ikinci kez yapılan kurtarma kazılarında 8 Roma mezarı ve Geç Antik Çağ'a ait olduğu tahmin edilen bir su kanalı bulundu. Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu, inşaat izni verilen arsanın da içinde olduğu 20 dönümlük bölgeyi Roma Nekropolü olarak değerlendirip 1'inci Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan ederek koruma altına aldı.
Kazı Süreci ve Buluntular
Merkez Mezitli ilçesine bağlı Mezitli Mahallesi'nde 2002 yılında belediye tarafından yol açma çalışması sırasında tarihi eser kalıntıları çıktı. Mersin Müze Müdürlüğü'ne bildirilmesi üzerine bölgede kazı çalışması başlatıldı ve Roma dönemine ait lahitler bulundu. Kazı alanına bitişik 3'üncü Derece Arkeolojik Sit Alanı olan yaklaşık 2,5 dönümlük parsel, 2013 yılında bir iş insanı tarafından satın alındı. İş insanı, 2020 yılında bu parselde 4 adet villa yapmak için belediyeye ruhsat başvurusunda bulundu.
Belediye, başvuruyu değerlendirirken Mersin Müze Müdürlüğü'nden kurum görüşü istedi. Bunun üzerine Müze Müdürlüğü, alanda 13 ayrı sondaj çalışması yaptı. 23 gün süren sondaj kazılarında etütlük olarak değerlendirilen, yoğun şekilde korozyona uğramış 3 adet bronz sikke çıktı. Ayrıca 1 ve 9 numaralı sondaj çukurlarında taşınır kültür varlığı saptandı. Diğer sondaj çukurlarında herhangi bir kültür varlığına rastlanmadı. Elde edilen bulgular doğrultusunda Müze Müdürü S.C.B. ve müze araştırmacısı M.D.'nin imzasının bulunduğu raporda, inşaat çalışmaları sırasında herhangi bir kültür varlığı kalıntısına rastlanması halinde müdürlüğe haber verilmesi koşulu ile inşaat yapılmasında bir sakınca olmadığı vurgulandı.
Yeni Kazıda Lahitler ve Su Kanalı
Mersin Müze Müdürü S.C.B.'nin izinli olduğu dönemde yerine bakan Müdür Vekili, belediyenin yol açma çalışması sırasında ortaya çıkan lahitlere ilişkin eksiklikler olduğunu fark edip işlem başlattı. Kültür ve Turizm Bakanlığı muhakkik gönderip lahitlerin bulunması yönünde karar verince, 2022 yılında aynı bölgede kurtarma kazı çalışması genişletilerek başlatıldı. 2022 ve 2023'te sürdürülen kazılarda yeni lahitlerin yanı sıra Geç Antik Çağ'a ait olduğu tahmin edilen bir su kanalı gün yüzüne çıktı. Su kanalının, iş insanı tarafından satın alınan ve daha önce inşaat izni verilen parsele yönelmesi üzerine uzmanlar, kazının bu parselde devam ettirilmesi yönünde görüş bildirdi.
Daha önce 13 sondaj çalışmasında 'taşınır veya taşınmaz herhangi bir kültür varlığına rastlanmadı' şeklinde rapor verilen 2,5 dönümlük alanda yeniden çalışma başlatıldı. 2024 yılında yapılan kurtarma kazılarında 8 adet Roma mezarı içerisinde çok sayıda envanterlik eser, Roma su kanalı ve bazı mimari yapı kalıntıları tespit edildi. Bu gelişme üzerine hazırlanan raporla durum Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'na bildirildi. Kurul acil olarak, 12 Aralık 2025'te, 2021 yılında verilen inşaat iznine karşı süreç tamamlanıncaya kadar izinsiz inşaat yapılmaması kararı aldı.
Roma Nekropolü Olarak Değerlendirildi
Yeni kurtarma kazıları çalışmalarının sonuçlarını değerlendiren Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu, 25 Şubat 2026'da daha önce inşaat izni verilen parselin 1'inci Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmesine karar verdi. Bu kararın ardından Soli Pompeipolis Antik Kenti içinde kalan ve Roma Nekropolü olarak değerlendirilen yaklaşık 20 dönümlük arazi, 1'inci Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak koruma altına alındı.
