Oruçluyken Lens Kullanımı ve Diyanet'in Görüşü
Ramazan ayının gelmesiyle birlikte oruç ibadetini yerine getirenler, günlük hayatta karşılaştıkları bazı durumların orucu etkileyip etkilemediğini merak ediyor. Bu konulardan biri de kontakt lens kullanımı. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın açıklamalarına göre, lens takmak, çıkarmak veya göze damla damlatmak gibi uygulamalar orucu bozmuyor.
Oruçta Esas Alınan Ölçü Nedir?
Oruç ibadetinde temel kural, ağız veya burun yoluyla mideye ulaşabilecek gıda, sıvı veya ilaç gibi maddelerin bilinçli şekilde alınmasından kaçınmaktır. Sahur vaktinden iftar vaktine kadar geçen sürede, sindirim sistemine girebilecek her türlü besleyici veya tedavi edici madde orucu geçersiz kılar. Ancak cilt, göz veya kulak gibi bölgelerden gerçekleşen temaslar, mideyle doğrudan bağlantı kurmadığı için alım olarak kabul edilmez.
Lens Takmak Orucu Bozar mı?
Diyanet'e göre, kontakt lens takmak orucu bozmaz. Bunun nedeni, lens uygulamasının göz yüzeyiyle sınırlı kalması ve sindirim sistemiyle herhangi bir bağlantısının bulunmamasıdır. Lensin takılması sırasında göze temas eden solüsyonlar veya lensin kendisi mideye ulaşmaz. Bu nedenle, yeme veya içme hükmü doğmaz. Göz, oruç hükümlerinde alım yolu olarak görülmediği için lens kullanımı ibadetin geçerliliğini etkilemez.
Oruçlu bir kişi, görme ihtiyacını karşılamak amacıyla lens takabilir, çıkarabilir veya gün içinde yeniden takabilir. Gözde oluşan nem veya lens solüsyonunun varlığı, orucun bozulduğu anlamına gelmez. Çünkü bu durumlar mideye ulaşan bir alım içermez. Oruç, niyet ve iradeyle korunur; lens kullanımı bu sınırların dışında kalan bir uygulamadır.
Lens Solüsyonu Göze Kaçarsa Ne Olur?
Lens takarken veya çıkarırken solüsyonun göze kaçması durumunda da oruç bozulmaz. İslami görüşe göre, göz doğrudan mideye açılan bir yol olarak kabul edilmediği için bu tür temaslar orucu etkilemez. Göze kaçan solüsyon genellikle istem dışıdır, az miktardadır ve besleyici özelliği taşımaz. Hanefi mezhebi başta olmak üzere çoğu fakih bu yaklaşımı benimser.
Ancak, gözden boğaza doğru belirgin bir akış hissedilmesi ve bu sıvının yutulması gibi olağan dışı bir durum söz konusu olursa, ihtiyatlı davranmak adına dikkatli olunması önerilir. Günlük lens kullanımında karşılaşılan normal temaslar ise orucu geçersiz kılmaz.
Göze Damla Damlatmak Orucu Etkiler mi?
Göze damla damlatmak da orucu bozmaz. Tedavi amacıyla kullanılan damlalar göz yüzeyinde kalır ve sindirim sistemiyle bağlantı kurmaz. Damla sonrası boğazda hissedilen tat veya serinlik, mideye ulaşan bir alım olarak değerlendirilmediği için orucun geçerliliğini korur. Bu uygulama, insanın kontrol alanı dışında kalan bedensel ihtiyaçlara yöneliktir ve ibadet sorumluluğu oluşturmaz.
Oruçta Dikkat Edilmesi Gereken Diğer Konular
Oruç tutarken, ağız ve burun yoluyla mideye ulaşabilecek her türlü gıda ve sıvıdan kaçınılmalıdır. Diş temizliği yapılırken macun veya suyun yutulmamasına özen gösterilmeli, ilaç kullanımında dikkatli olunmalıdır. Bilinçli şekilde kusmaktan sakınılmalıdır. Bunun yanı sıra, elin suya değmesi, yüz yıkamak, duş almak veya denize girmek gibi temaslar orucu bozmaz, çünkü bu sıvılar sindirim sistemine ulaşmaz.
Oruç ibadeti, insanın kontrol alanını esas alır. Kontrol dışında gerçekleşen sıvı temasları ibadet sorumluluğu doğurmaz. Bu nedenle, lens kullanımı gibi uygulamalar orucun sakat hale gelmesine neden olmaz. Kişi, orucunun bozulduğunu düşünmeden ibadetine devam edebilir; oruç geçerliliğini korur ve herhangi bir kaza gerektirmez.
