Osmanlı Sahnesinin Kurucu Özneleri: Ermeni Kadın Oyuncuların Hikayesi
Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün düzenlediği Arka Oda Toplantıları, kültür-sanat dünyasında önemli bir konuyu gündeme taşıyor. "Arşivin Sessizliğini Kırmak: Osmanlı Sahnesinde Ermeni Kadın Oyuncular" başlıklı söyleşi, 31 Mart Salı günü saat 18.30'da enstitünün giriş katında gerçekleşecek.
Batılı Tiyatronun Osmanlı'daki Öncüleri
On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda, Müslüman-Türk kadınların sahneye çıkması yasakken, Ermeni kadın oyuncular Batılı anlamda tiyatronun kurucu özneleri olarak öne çıktı. Duygu Dalyanoğlu ve Doç. Dr. Esra Dicle'nin birlikte gerçekleştireceği söyleşi, bu kadın oyuncuların varoluş mücadelelerini derinlemesine ele alacak.
Söyleşi, Dalyanoğlu'nun doktora çalışmasına dayanarak, Arusyak Papazyan, Yeranuhi Karakaşyan ve Azniv Hraçya gibi önemli isimlerin sahne deneyimlerini inceliyor. Geleneksel "ilahî yetenek" mitini aşan bir yaklaşımla, bu deneyimleri "bedenleşmiş emek" kavramı üzerinden yeniden yorumluyor.
Arşivin Dışında Kalan Hikayeler Gün Yüzüne Çıkıyor
Etkinlik, Osmanlı sahnesinin unutulmuş detaylarını gün ışığına çıkaracak geniş bir çerçeve sunuyor:
- Pera'da sahnelenen oyunların kültürel etki alanları
- Gedikpaşa'da artık var olmayan tiyatroların tarihi
- Edirne ve Tiflis turnelerinin yarattığı yeni olanaklar
- Evlilik veya annelik sonrasında arşivde görünmez hale gelen oyuncuların hikayeleri
Birincil tanıklıklar ve Ermenice süreli yayınlar üzerinden kurulan "karşı-arşiv" yaklaşımı, Osmanlı modernleşmesini kadın oyuncuların sahnedeki varlıkları ve bedensel eylemlilikleri üzerinden yeniden düşünmeye davet ediyor.
Ücretsiz Katılım İmkanı
İstanbul Araştırmaları Enstitüsü giriş katında düzenlenecek olan söyleşiye katılım tamamen ücretsiz olacak. Kültür tarihi, tiyatro çalışmaları ve toplumsal cinsiyet araştırmalarına ilgi duyan herkesin katılımına açık olan etkinlik, İstanbul'un zengin kültürel mirasına yeni bir perspektiften bakma fırsatı sunuyor.
Bu önemli söyleşi, sadece tiyatro tarihine değil, aynı zamanda Osmanlı toplumunda kadınların üretim süreçlerine, sanatçı kimliklerine ve gündelik yaşamdaki mücadelelerine de ışık tutacak. Arşivlerin sessizliğini kırarak, tarihin görünmeyen kahramanlarının hikayelerini günümüz izleyicisiyle buluşturacak.
