Antalya'nın Aksu ilçesinde yer alan Perge Antik Kenti'nde sürdürülen kazılarda, Roma dönemine ait benzersiz bir ceza infaz mekanizması keşfedildi. UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde bulunan antik kentte, 'Geleceğe Miras' projesi kapsamında yapılan çalışmalar, stadyumun zaman içinde amfi tiyatroya dönüştürüldüğünü ve mahkumların vahşi hayvanlara atıldığı gösterilere sahne olduğunu ortaya koydu.
Stadyumdan Amfi Tiyatroya Dönüşüm
Perge Kazı Başkan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Aytaç Dönmez, milattan sonra 1. yüzyılda inşa edilen 250 metre uzunluğundaki stadyumun, Pamfilya bölgesinin en anıtsal yapılarından biri olduğunu belirtti. 2018 ile 2025 yılları arasında yürütülen kazılarda, stadyumun 3. yüzyılda yapılan değişikliklerle Roma kültürünü yansıtan bir yapıya büründüğü tespit edildi. Dönmez, stadyumun kuzey bölümünün bir duvarla çevrilerek amfi tiyatroya dönüştürüldüğünü ve bu alanda 'Damnatio ad Bestias' olarak bilinen, mahkumların vahşi hayvanlara atıldığı infazların gerçekleştirildiğini söyledi.
Giyotin Kapı Sistemi
Kazılarda ortaya çıkarılan en dikkat çekici bulgu, giyotin tekniğiyle çalışan hayvan salım mekanizması oldu. Dr. Dönmez, bu sistemin Roma'daki Kolezyum'dan farklı olarak hayvanların yatay bir şekilde, aniden arenaya salınmasını sağladığını vurguladı. Kolezyum'da hayvanlar yer altı hücrelerinden dikey olarak çıkarken, Perge'deki giyotin kapılar sayesinde vahşi hayvanlar kafesler içinde getirilip aniden salıveriliyordu. Bu yenilikçi yaklaşımın seyircilerde büyük heyecan uyandırdığı düşünülüyor. Dönmez, Pamfilya bölgesinde birçok tiyatronun benzer şekilde arenalara dönüştürüldüğünü ve hepsinde benzer kapılar bulunduğunu ekledi.
Görsel Kanıtlar ve Diğer Bulgular
Kazılarda sadece mimari kalıntılar değil, aynı zamanda bu mekanizmaların kullanımını gösteren görsel belgeler de ele geçirildi. Seramik kapaklar üzerinde Roma gösteri kültürünü yansıtan sahneler ile hayvanlara mahkumiyet olarak adlandırılan idam tasvirleri bulundu. Dr. Dönmez, bu görsellerin ortaya koydukları tezi doğruladığını ifade etti. Ayrıca, stadyumun koşu pisti olarak kullanılan bölümünde yapılan çalışmalarda, alanı ortadan ikiye bölen bir yapı bloğu tespit edildi. Bu durum, Roma döneminde popüler olan araba yarışlarının da bu alanda yapılmış olabileceğine işaret ediyor.
Çalışmalar Devam Ediyor
Perge Antik Kenti'ndeki kazı çalışmaları hız kesmeden devam ediyor. Dr. Dönmez, arenadaki çalışmaların neredeyse tamamlandığını ve koşu pisti bölümünde de büyük ilerleme kaydedildiğini belirtti. Özellikle pisti ortadan bölen yapı bloğunun, kısa mesafeli araba yarışları için kullanılmış olabileceği üzerinde durduklarını söyledi. Perge'deki bu keşifler, Roma döneminin ceza ve eğlence kültürüne dair önemli ipuçları sunarken, antik kentin tarihsel önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
